woensdag 30 september 2015

Breinleren [filmpjes]

De hersenen van kinderen en pubers zijn constant in ontwikkeling. Als we kennis hebben over hoe de hersenen werken, kunnen we beter begrijpen hoe jongeren leren. Prof. dr. Eveline Crone, hoogleraar Neurocognitieve Ontwikkelingspsychologie aan de Universiteit Leiden, doet onderzoek naar de ontwikkeling van hersenen bij kinderen en jongeren en de invloed daarvan op hun cognitie en gedrag. In onderstaande video’s vertelt ze hierover. Wat is breinleren, welke invloed heeft het op sociale vaardigheden en wat betekent het voor het onderwijs en de toekomst.
Bekijk de filmpjes

maandag 28 september 2015

Adviesrapport ons onderwijs2032

Den Haag : Edventure, 2015. - 51 p.
‘Wat moeten kinderen op school moeten leren op zich optimaal voor te bereiden op de toekomst?’ Deze vraag stond centraal in de landelijk debatreeks Onderwijs 2032 die branchorganisatie EDventure organiseerde op 28 mei 2015. Op veertien locaties in het land namen ruim 300 mensen deel, waaronder ouders en vertegenwoordigers uit onderwijs en bedrijfsleven. Het adviesrapport bevat de uitkomsten van de landelijke debatreeks, voorzien van aanbevelingen van de onderwijsadviesbureaus. De resultaten werden in een video aan het Platform gepresenteerd. Open het rapport

Onderwijs in transitie : speel met VBS verantwoord in op het onderwijs van overmorgen

Den Haag : VBS, 2015. - 26 p.
Inspiratiekatern over verandering in de samenleving en het onderwijs. Op vele plaatsen zijn organisaties en individuen in beweging. Aan de hand van dit katern, wordt inzicht geboden in deze veranderingen. Voor iedereen die streeft naar goed onderwijs, vanuit diversiteit, eigenheid en samenwerking. Er wordt gekeken vanuit openheid en mogelijkheden voor kinderen, ouders, leerkrachten, leidinggevenden en toezichthouders.
Open de brochure

woensdag 23 september 2015

Meerjarenagenda 2015-2020, Werkprogramma 2016

Den Haag : Onderwijsraad, 2015. - 50 p.
Meerjarenagenda van de Onderwijsraad over de komende vijf jaar, hierin staat het thema van een veerkrachtig onderwijsbestel centraal. Veranderingen in de samenleving – en de snelheid daarvan – stellen het onderwijs voor grote uitdagingen. Het onderwijs heeft te maken met maatschappelijke trends zoals technologisering, internationalisering en Europeanisering, vergrijzing en ontgroening, krimp en immigratie, flexibilisering van de arbeidsmarkt, individualisering en afnemende sociale samenhang. Dat vraagt om een onderwijsbestel dat zich kan blijven aanpassen aan veranderende eisen vanuit de samenleving én dat weerstand kan bieden aan onwenselijke ontwikkelingen en kortstondige hypes.
Het thema van een veerkrachtig onderwijsbestel wordt beschreven aan de hand van de volgende vijf programmalijnen: 1) kerntaken van het onderwijs, 2) onderwijsprofessionals, 3) bestuur, organisatie en bekostiging, 4) onderwijs en samenleving en 5) digitalisering. De raad buigt zich de komende jaren over de vraag aan welke eisen een bestel – en het onderwijsstelsel in het bijzonder – moet voldoen dat enerzijds kwaliteitsverbetering stimuleert en ruimte biedt voor innovatie en anderzijds een samenhangend, kwalitatief hoogstaand en toegankelijk onderwijsaanbod voor iedereen garandeert. Voor het jaar 2016 zijn de volgende onderwerpen hiervoor opgenomen: Van instelling centraal naar leerling/student centraal; de veranderende rol van gemeenten op onderwijsterrein; aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt; en onderwijs in het digitale tijdperk. De raad zal ook adviseren over de invoering van passend onderwijs en enkele wetgevingsadviezen zijn voorzien. Open het document

Nu leren voor morgen : 25 gesprekken over eigentijds onderwijs

Erno Mijland
Apeldoorn etc. : Garant, 2008. – 112 p.
ISBN 9789044124224
Verslag van de gesprekken die Erno Mijland voerde met 25 specialisten die vanuit verschillende ontwikkelingen tot een bijzondere visie op leren en onderwijs zijn gekomen, zoals onderzoekers, een filosoof, trendwatchers, een marketingdeskundige, een web 2.0-deskundige en een bestuurder. Hun boodschap kan leraar e manager in het hedendaagse onderwijs inspireren en houvast geven om de uitdagingen van de toekomst aan te gaan. Aan het woord komen onder andere Luc Stevens, Ad Verbrugge, Mathieu Weggeman, Doekle Terpstra, Adjiedj Bakas en Martine Delfos.
Plek in het kenniscentrum: ICT in het onderwijs 26110-MIJL

dinsdag 22 september 2015

Ondersteunen van zelfsturend leren met iSELF

MengpaneelHoe krijg je als school zicht op wat kinderen nodig hebben bij het ontwikkelen van zelfsturend leren? Hoe ervaart een leerling de ondersteuning vanuit de school? Hoe kun je als leraar een kind helpen naar zelfstandigheid? Voor de ontwikkeling van de 21ste eeuwse vaardigheden is een speciale digitale tool beschikbaar: iSELF. Ontwikkeld door TNO. Lees meer

maandag 21 september 2015

Haal meer uit je toetsgegevens : van resultaten naar groepsplan

Willem de Vos, Denise Schelven, Bas Oprins, Liesbeth van Beijsterveldt
Amsterdam : Boom, 2015. – 320 p.
ISBN 9789089536457
Datagestuurd werken: hoe doe je dat? Optimaal gebruikmaken van alle beschikbare informatie helpt je in kaart te brengen wat iedere leerling aan onderwijs en begeleiding nodig heeft. In drie delen zetten de auteurs stapsgewijs uiteen hoe je kunt beginnen met ‘datagestuurd’ werken. Deel A begeleidt de leerkracht aan de hand van vragen, situatiebeschrijvingen en voorbeelden bij het vertalen van data naar een groepsplan. Deel B biedt intern begeleiders en schoolleiders praktische trainingen om hun team te ondersteunen bij dit proces. Wie verder wil lezen vindt in deel C uitgebreide toelichtingen op de diverse thema’s die in het boek aan de orde komen.
Plek in kenniscentrum: Passend onderwijs 23110-HAAL

Het prachtige risico van onderwijs

Gert Biesta
Culemborg : Phronese, 2015. – 243 p.
ISBN 9789490120108
Biesta betoogt dat onderwijs nooit een transparant, meet- en planbaar proces met gewilde of gewenste uitkomsten zal zijn. Hij wil dat het onderwijs voorbij het opbrengstgerichte en efficiencydenken gaat. Om zijn betoog te onderbouwen gaat Biesta in gesprek met filosofen als Aristotels, Jacques Derrida en Hannah Arendt. Evidence-based onderwijs bestaat niet. Bewijs uit interventies in het verleden kan hoogstens tot een meer geinformeerd oordeel leiden, maar biedt geen garanties voor toekomstige interventies. Biesta houdt een pleidooi voor wat hij het 'prachtige risico van onderwijs noemt'. Via de zeven thema's van scheppen, communicatie, lesgeven, leren, emancipatie, democratie en virtuositeit werkt Biesta zijn boodschap uitvoerig uit: we kunnen onderwijs niet begrijpen als een krachtig, productieachtig proces, maar enkel als een zwak, existentieel proces. Veel aspecten van het onderwijs zijn niet maakbaar of planbaar. Hij laat zien dat doelen in het onderwijs breder gesteld moeten worden dan alleen meetbare opbrengsten en resultaten. Als onderwijs wil slagen kan dat door niemand worden afgedwongen. De leraar moet het verschil maken, hij moet iets toevoegen, verantwoordelijk en onvervangbaar zijn. Biesta's leraar vult geen emmers met kennis. Onderwijs doe je samen: leerlingen die zich openstellen en een leraar die iets te melden heeft.
Plek in kenniscentrum: Onderwijzen 26110-BIES

Hoogbetrouwbare scholen : vijf niveaus van beheersing van de onderwijskwaliteit

Robert J. Marzano, Phil Warrick
Rotterdam : Bazalt, 2015. - 180 p.
Met lit.opg.
ISBN 9789461182111
Op basis van wetenschappelijk onderzoek formuleren Robert Marzano en zijn mede-auteurs vijf niveaus van beheersing van de onderwijskwaliteit. Het boek beoogt schoolleiders handvatten te geven om hun school te beoordelen en te controleren, en ze te leren de effectiviteit van hun school en het succes van hun leerlingen te waarborgen. Dit boek omvat: • wat een hoogbetrouwbare school is en welke factoren nodig zijn om zo’n school te creëren en in stand te houden • de vijf niveaus van hoge betrouwbaarheid • de indicatoren om succes te meten • de voortgang en belemmeringen voor succes • de toegang tot hulpmiddelen om gegevens te verzamelen op elk niveau van de hoogbetrouwbare school.
Plek in kenniscentrum: Kwaliteit 26110-MARZ

Social learning en leren met sociale media

Marcel de Leeuwe, Wilfred Rubens
Groningen : Noordhoff Uitgevers, 2015. – 115 p.
ISBN 9789001865917
Social learning en leren met sociale media gaat in op de veranderende wereld van leren, waarin sociale media een belangrijke rol spelen. Het boek geeft richting aan de rol die social learning en leren met sociale media spelen binnen leerprocessen in het onderwijs en in organisaties. Met •aandacht voor social learning en social media binnen leerprocessen; •geen boek over tools; •aanvullend materiaal online beschikbaar. We leven in een dynamische samenleving waarin de manier waarop we communiceren, leren en werken verandert. Dit gebeurt onder invloed van technologie maar misschien nog meer onder invloed van andere maatschappelijke en sociale ontwikkelingen. Dit nodigt ons uit om na te denken over leren, onderwijzen en kennis delen. Het boek met een "wat": wat is nu social learning? Daarna komt het "waarom" aan bod: de veranderende context van leren. Het "hoe" geeft vervolgens aan op welke manier we dan kunnen leren en met het "waarmee" geeft het boek handvatten voor een didactische aanpak. Tot slot zijn er implementatietips. Online ondersteuning met verdiepende bronnen en bruikbare tools.
Plek in kenniscentrum: ICT in het onderwijs 14510-LEEU

The learning powered school : pioneering 21st century education

Guy Claxton, Maryl Chambers, Graham Powell… [et al.]
Bristol : TLO, 2013. – 278 p.
ISBN 9781901219548
Beschrijving twee kaders waarmee ‘leer-kracht’ kan worden ontwikkeld. Het eerste is een beeld van wat de krachtige leerling (powerfull learner) is. Het tweede is een routekaart waarmee scholen de kaders kunnen scheppen waarbinnen powerfull learners zich kunnen ontwikkelen. ‘Learning power’ wordt verdeeld in vier domeinen van leren: veerkracht, vindingrijkheid, reflexiviteit en interactie. Dit kader kan gebruikt worden door leraren om na te denken over hoe ze zich kunnen gedragen als 'learning power coaches'.
Plek in kenniscentrum: Onderwijzen 17210-LEAR

Leren met toekomst

Froukje Joosten, Lisette Ligtendag
Rotterdam, CED-Groep, 2015. – 36 p.
ISBN 9789058193247
Bespreking van complexe cognitieve en sociale vaardigheden die kinderen nodig hebben voor de 21ste eeuw die hier zijn samengevoegd tot vier kernvaardigheden: • Zelfregulering; de leerling bedenkt wat hij wil leren en weet hoe hij moet zorgen dat dit gebeurt. • Perspectief nemen; de leerling verplaatst zich in de wensen, gedachten en gevoelens van anderen. • Denkkracht; leerlingen stellen vragen en gaan op onderzoek uit om antwoorden te vinden. • Samenwerken; een leerling draagt als deel van een geheel bij aan een gemeenschappelijk doel. De kernvaardigheden zijn uitgewerkt in concrete didactische vaardigheden voor leraren, zodat zij hieraan in hun lessen gericht aandacht kunnen besteden. Er is bovendien een koppeling gemaakt tussen de kernvaardigheden en vakinhouden, zodat er transfer van kennis plaatsvindt.
Plek in kenniscentrum: Onderwijzen 17210-DONK

Handboek school in de samenleving : de samenlevingsgerichte school in de 21e eeuw

Peter de Vries ; met medew. van Anne Arink, Metin Celik
Amersfoort : CPS, 2015. - 160 p.
Met lit.opg.
ISBN 9789065086624
Handboek over de plaats van de school in de huidige, snel veranderende samenleving. In het boek wordt een nieuwe term geïntroduceerd: de Samenlevingsgerichte School. Dit staat voor een school die, door nauw samen te werken met haar omgeving, in staat is succesvol in te spelen op relevante, actuele ontwikkelingen. De Samenlevingsgerichte School haalt én brengt nieuwe kennis en vaardigheden, zodat ze leerlingen optimaal voorbereidt op de samenleving van nu en de toekomst. Dit wordt als noodzakelijk gezien om kinderen en jongeren te kunnen bieden wat ze nodig hebben in de 21ste eeuw. Het handboek geeft hierover voorbeelden uit de praktijk, theoretische achtergronden, handvatten, een concreet stappenplan en 13 praktijkgerichte bijlagen. Het handboek is bestemd voor schoolleiders, leraren en organisaties en instanties die in verbinding staan met scholen.
Plek in kenniscentrum: Onderwijsvernieuwing 25231-VRIE

donderdag 17 september 2015

De nieuwe meso, nr. 3 (september 2015)

Thema 'Het werk van Gert Biesta - wat is goed onderwijs?'
Inhoudsopgave:
•Beroepsstandaard en professionele identiteit, Manon Ruijters en Gerritjan van Luin
•De dubbelrol van de directeur-bestuurder, Wim van Doornik en Edith Hooge
•Herstel van de pedagogische dimensie, Dolf van den Berg
•Balans in passend onderwijs, Saskia Laseur en Jochem Streefkerk

Thema-artikelen:
1.- Introductie. Focus op het werk van onderwijspedagoog Gert Biesta, Gerritjan van Luin, Hartger Wassink en Arie Olthof
2.Wereldgericht onderwijs: vorming tot volwassenheid, Gert Biesta
3.Bespreking van Het prachtige risico van onderwijs, Wouter Pols
4.Het prachtige risico van Biesta? Een reflectie, Dolf van den Berg
5.‘Ze zeggen dat Biesta moeilijk is’. E-mailuitwisseling over Biesta’s werk en het primair onderwijs, Hartger Wassink & Hester IJsseling
6.In gesprek met Rik Seveke (De Balie) over onderwijs, onderwijsdebatten en Biesta, Pieter Leenheer 7.Middelbaar beroepsonderwijs: meer dan kwalificatie?, Carlos van Kan
8.Het prachtige risico van leiderschap. Over hoge gronden en lage moerassen, Gerritjan van Luin 9.Besturen als zwak proces. Over het gedachtengoed van Gert Biesta en onderwijsbestuur, Hartger Wassink
10.Biesta op school, Gerritjan van Luin
11.Over taal, normativiteit en professionaliteit (gratis extra download), Gert Biesta

woensdag 16 september 2015

Handboek oplossingsgericht werken in het onderwijs

Louis Cauffman, Dick van Dijk
Amsterdam : Boom Lemma, 2015. - 318 p.
Met lit.opg. en reg.
ISBN 9789462363724
Een handboek als inleiding op het oplossingsgericht werken in het onderwijs. Het is gericht op iedereen die in het onderwijs werkt. Het boek is opgedeeld in vier delen: het oplossingsgericht denkkader, het werkveld van het onderwijs als geheel, het instrumentarium en het 'doen en laten'in leidinggeven én het middenmanagement, het onderwijzen, ondersteunen en assisteren. Tevens staan er in het boek een verzameling gevalsbeschrijvingen en voorbeelden. Als laatste is er ook een aanvullende website beschikbaar met per hoofdstuk een samenvatting, oefeningen en casuïstiek, en figuren uit het boek.

maandag 14 september 2015

Werkwijzer samen leren

Afbeeldingsresultaat voor school aan zet
De Werkwijzer samen leren is een online uitwerking van het Ontwikkelmodel Samen Leren Inhoud Geven en een middel om de ontwikkeling naar een lerende organisatie vorm te geven binnen alle lagen in de organisatie.
De samenhang tussen de organisatielagen – Bestuurder, Schoolleider en Leraar – zijn in de Werkwijzer samen leren zichtbaar gemaakt. Evenals het verband tussen de aspecten Koers, Werken met data, Lerende professionals en Leidinggeven aan leren. Elk aspect is opgedeeld in een aantal fasen - Beginfase, Tussenfase en Gevorderde fase - waardoor acties voor verdere ontwikkeling altijd aansluiten bij de huidige situatie binnen de organisatie. Bestuurders, schoolleiders en leraren kunnen met behulp van de Werkwijzer samen leren alleen of gezamenlijk reflecteren op hun werksituatie en voor de verschillende aspecten van de lerende organisatie voorbeelden bekijken en aan de slag met verdieping en tools in tekst en beeld.
Lees meer

vrijdag 11 september 2015

Quiz voor leraren 'Past onderzoek doen bij mij?'

Quiz, ontwikkeld door het Welten Instituut van de Open Universiteit, voor leraren in het PO, VO en mbo om te ontdekken of onderzoek doen bij hen past of dat ze misschien al (deels) onderzoekend bezig zijn. De vragen zijn onderverdeeld in onderzoeksgeest en onderzoekende houding.