maandag 21 augustus 2017

Wat is het effect van stress van leraren op hun functioneren en op het leren van leerlingen?

Onderzoek verricht naar aanleiding van een vraag die gesteld werd via de Kennisrotonde van het Nationaal Regieorgaaan Onderwijsonderzoek. Stress bij leraren beïnvloedt hun manier van lesgeven, de mate waarin ze sympathie kunnen tonen, de uitoefening van hun rol als leraar en de omgang met leerlingen. Emotioneel uitgeputte leraren reageren in de klas vaker reactief en maken vaker gebruik van disciplinerende maatregelen. Ze zijn minder in staat om de klas effectief te managen en een kalme en gestructureerde leeromgeving te creëren. Door afnemende gevoelens van betrokkenheid bij leraren kunnen hun leerlingen zich ook minder verbonden gaan voelen met de school, hetgeen kan leiden tot slechtere leerresultaten. Stress belemmert leraren ook om een positieve invloed te kunnen uitoefenen op de sociaal-emotionele vaardigheden van kinderen, zoals het reduceren van gedragsproblemen. Lees meer

Flip the System aan het werk 1

Twee nieuwe projecten die ‘Flip the System’ in praktijk willen brengen. De afgelopen anderhalf jaar is door een twaalftal po- en vo-scholen gewerkt aan een alternatieve vorm van kwaliteitsbeoordeling van het onderwijs in Nederland. Dat project is ‘Scholen Zelfevaluatie’, bijnaam ‘Flip de School’, waarin we samenwerken met de Onderwijsinspectie. Het tweede project is ontstaan uit onvrede over de centrale examens en de verhouding tussen het schoolexamen en het centraal examen en onderzoekt mogelijkheden voor een nieuwe opzet daarvan.
Dick van der Wateren op Blogcollectief Onderzoek onderwijs, 15 augustus 2017
Lees meer

dinsdag 18 juli 2017

Curriculum.nu

Afbeeldingsresultaat voor curriculum.nuOnder de naam Curriculum.nu buigen leraren, schoolleiders en scholen zich in 2018 over de vraag wat leerlingen in het primair en voortgezet onderwijs moeten kennen en kunnen. Dit gebeurt voor 9 thema’s of vakgebieden, zoals Nederlands, wiskunde en digitale geletterdheid. Eind 2018 presenteren de teams hun resultaten, die de basis leggen voor nieuwe kerndoelen en eindtermen.
Curriculum.nu is een vervolg op Onderwijs2032. In 2019 debatteert de Tweede Kamer en het Kabinet hierover en bepalen zij het vervolg van dit traject. Open de infographic landelijke herziening curriculum PO en VO

vrijdag 7 juli 2017

Gedifferentieerd onderwijs vergroot juist ongelijke kansen

Leerlingen verschillen van elkaar, daarom zit er veel differentiatie in ons onderwijssysteem. Denk aan vwo- en vmbo-scholen, maar ook niveaugroepjes in de basisschoolklas. Maar volgens bijzonder hoogleraar Eddie Denessen kan differentiatie ook de kansenongelijkheid juist vergroten. Lees verder

Hoe bereiken we betere leerresultaten in minder leertijd? [Discussiedia's]

Uit vele onderzoeken blijkt dat bestede leertijd één de belangrijkste voorspellers is van leerresultaat. Maar tegelijkertijd is de hoeveelheid leertijd die nodig is erg persoonlijk. Zo is het bijvoorbeeld een bekend gegeven dat sommige leerlingen wel 2,5 keer zoveel leertijd nodig hebben om een goede lezer te worden. Dat betekent nogal wat. Tegelijkertijd zien we dat er ook veel leertijd wordt gestoken in doelen die niet of nauwelijks bijdragen aan de basisontwikkeling van kinderen. Alle reden dus om het curriculum eens stevig tegen de loep te houden en te kijken of het mogelijk is om betere leerresultaten te boeken in minder leertijd. En daarbij gebruik te maken van leermiddelen die minder leertijd morsen dan in veel klassieke methoden het geval is. De discussiedia's van Jos Cöp op de site Leertijd helpen om samen stappen te zetten. Lees meer

donderdag 29 juni 2017

Toekomstbewust leiderschap : wereldwijde perspectieven op leren en leiderschap

Alma Harris, Michelle S. Jones
Helmond : Onderwijs Maak Je Samen OMJS; Stichting De Brink, 2017. – 263 p.
ISBN 9789079336203
Aanvulling op de hedendaagse kennis en inzichten over leiderschap in het onderwijs. Het boek brengt een breed scala aan wetenschappers en onderzoekers bij elkaar die hun eigen standpunt op leiderschap in het onderwijs introduceren, bekeken door de bril van beleid, praktijk of onderzoek. Ten tweede wordt leiderschap op verschillende niveaus (systeemniveau, professioneel niveau en leiderschaps- of leerlingniveau) vanuit de context en cultuur van zeer verschillende systemen en landen beschreven. Het boek biedt hiermee hedendaagse inzichten in de manier waarop heel uiteenlopende systemen zich actief inzetten om de capaciteit van leiders voor veranderingen en innovatie in het onderwijs te ontwikkelen. Het belangrijkste doel van dit boek is het bieden van verschillende visies en perspectieven op leiderschap, zodat beter inzicht wordt verkregen in de manier waarop leiderschap een bijdrage kan leveren aan betere resultaten van leerlingen. Door systemen en landen te vergelijken en ze meer in hun context te bekijken, kunnen we mogelijk begrijpen waarom sommige onderwijssystemen daadwerkelijk beter presteren dan andere.
Plek in kenniscentrum: Schoolmanagement 19120-HARR

maandag 26 juni 2017

De lerende schoolleider : effecten van professionalisering op een rij

Afbeeldingsresultaat voor VO academieIn opdracht van de VO-academie en het NRO hebben Meta Krüger en Inge Andersen een overzichtsstudie verricht naar de effecten van formeel en informeel leren van schoolleiders op het individu, de schoolorganisatie en de kwaliteit van het onderwijs. Hieronder vind je de belangrijkste conclusies op een rij:
* Professionaliseringsprogramma’s met een coherent, op onderzoek en standaarden gebaseerd curriculum, actieve leervormen en een duidelijke verbinding tussen theorie en praktijk laten positieve resultaten zien, zowel op het niveau van de individuele schoolleider als op dat van de school.
* Programma’s die zich richten op onderwijskundig leiderschap, organisatieontwikkeling en verandermanagement, blijken effectief en genieten de voorkeur van schoolleiders. Dat geldt ook voor professionaliseringsactiviteiten die zich richten op teambuilding, het werken aan een lerende cultuur en schoolleiderschap als carriere.
* Stages en intensieve, praktijkgerichte opdrachten in de school beïnvloeden de kennis, houding en vaardigheden van de schoolleider positief.
* Wanneer schoolleiders in hechte leergroepen werken, bevordert dat de ontwikkeling van hun professionele vaardigheden en leiderschap. Ook mentoring en coaching kunnen hier een bijdrage aan leveren.
* Zeer ervaren schoolleiders kunnen beter geen standaard scholing volgen. Voor hen is een doorlopende professionalisering geschikter, die aansluit op hun specifieke rol en leervragen.
Open het rapport De lerende schoolleider : effecten van professionalisering op een rij
(juni 2017, 115 p.)

vrijdag 16 juni 2017

Leren zichtbaar maken met formatieve assessment : laat leerlingen de volgende stap zetten in hun leerproces

Shirley Clarke ; bew. Door Annemieke van Grol, Marije Heijdenrijk, Joost Maarschalkerweerd… [et al.]
Rotterdam ; Den Haag : Bazalt, 2016. – 196 p.
ISBN 9789461182234
Beschrijving van hoe formatieve assesment in te zetten in de praktijk. Formatief betekent dat de prestaties van een leerling niet worden vergeleken met die van andere leerlingen, maar met de eerdere resultaten van dezelfde leerling. Daarmee wordt de persoonlijke ontwikkeling in beeld gebracht. Onder assessment wordt de manier waarop leerlingen vooruit geholpen kunnen worden in hun leerproces verstaan: o.a. door feedback te geven, vragen te stellen, het leerdoel helder te maken en aan te geven hoe een ‘goed’ leerresultaat eruit ziet. Leerlingen krijgen terugkoppeling van de leraar, maar ook van klasgenoten. Bovendien wordt de leerlingen geleerd om zelf te reflecteren op hun leerresultaten. Het boek bevat voorbeelden en online video’s.
Plek in kenniscentrum: Onderwijzen 17440-CLAR

woensdag 14 juni 2017

Mijn schoolteam

Assen : Van Gorcum, 2017
Observatie-instrument voor schoolleiders om leraren te observeren in de eigen groep. Mijnschoolteam functioneert als een leraar-volg-systeem, de scores van de verschillende observaties worden naast elkaar gepresenteerd in één rapport. In de rapporten staan uitslagen, grafieken, notities, foto’s, ontwikkelsuggesties en actiepunten voor de leerkrachten. Op deze manier kan worden vastgesteld of een leraar start-, basis- of vakbekwaam is. Daarnaast geeft het instrument een beeld van het team als geheel. Op basis van de uitslagen per leraar genereert het systeem een aantal teamoverzichten. Deze geven bijvoorbeeld de gemiddelde scores voor de bekwaamheidseisen, maar ook de gemiddelde scores voor een vijftal competenties.

Mijn schoolteam bestaat uit de volgende onderdelen:
• Leraardossier. Bestaat uit losse opmerkingen, observaties (op basis van bekwaamheidseisen en competenties), vragen, foto’s en filmpjes.
• Leraarrapport. In het Leraarrapport worden de criteria die de schoolleider heeft gescoord tijdens de observaties nader uitgewerkt waardoor bekeken kan worden hoe de ontwikkeling van een leraar verloopt.
• Teamoverzichten. Mijnschoolteam genereert drie typen teamoverzichten om leraren met elkaar te vergelijken
Lees meer

maandag 12 juni 2017

Een expert leert anders dan een beginner

Afbeeldingsresultaat voor scienceguideDe wetenschap biedt ons aan de lopende band inzichten in ‘goed lesgeven’ maar bij de vertaalslag naar de praktijk gaat het steevast mis. Dat is de analyse van onderwijsadviseur Erik Meester (Fontys), die zijn ervaringen in vele sectoren binnen het onderwijs naast elkaar legt. Lees meer
Bron: emailservice Kees Vernooy, 12 juni 2017

Zweeds onderwijsmodel wint in Nederland aan populariteit

Niet langer klassikaal lessen volgen op één niveau, maar leerlingen die zelf hun rooster en leerdoelen bepalen. Dat is de werkwijze van Kunskapsskolan, een Zweeds onderwijsconcept dat snel aan populariteit wint in Nederland. Lees meer

Over de relatie tussen schoolbestuur en onderwijskwaliteit is weinig bekend

Afbeeldingsresultaat voor NROIn Nederland hebben we hoge verwachtingen van schoolbesturen om onderwijskwaliteit te verbeteren. Veel onderwijsbeleid leunt op het functioneren van besturen. Maar of en hoe besturen invloed kunnen uitoefenen op onderwijskwaliteit, daarover is weinig bekend, zo blijkt uit een systematische literatuurstudie van de Radboud Universiteit Nijmegen. Lees meer
Bron: NRO, 12 juni 2017

woensdag 7 juni 2017

Nationaal Cohortonderzoek (NCO)

Utrecht : NRO, 2017. - 4 p.
Folder over het Nationaal Cohortonderzoek (NCO).
Minder onderzoeksdruk en bruikbare resultaten teruggeven aan scholen – dat is waar het NCO voor staat. Om meer waarde voor het onderwijs te realiseren, ontvangt een schoolbestuur jaarlijks per school en schooltype een rapportage van NCO. Deze bevat data over de vervolgopleidingen van hun oud-leerlingen en over de actuele schoolloopbaan van hun leerlingen. De eerste rapportage is vanaf nu voor hen beschikbaar via www.nationaalcohortonderzoek.nl.
Met de NCO-rapportages kan een school de prestaties vergelijken met die van gelijksoortige scholen. De rapporten geven inzicht in de opbrengsten van de school en kunnen gebruikt worden voor het kwaliteitszorgbeleid. Ook bieden ze een goede achtergrond om het gesprek met de leraren, ouders en de Inspectie van het Onderwijs aan te gaan over de kwaliteit van de school.
Open de folder van Nationaal Cohortonderzoek

donderdag 1 juni 2017

Handreiking Goede Medezeggenschap voor overleg tussen (G)MR en intern toezichthouder

Afbeeldingsresultaat voor versterking medezeggenschapSinds 1 januari 2017 moeten de (Gemeenschappelijke) Medezeggenschapsraad (GMR) en de intern toezichthouder van een school minimaal tweemaal per jaar overleg voeren met elkaar. Om bij te dragen aan een zo goed mogelijk contact tussen beide partijen, heeft het project Versterking medezeggenschap hiervoor een handreiking opgesteld. Open de handreiking

Toezicht en zelfevaluatie - themanummer van Kader Primair (nr. 8, april 2017)

‘Alleen door ruimte te geven, kan iets tot bloei komen' 
Daniëlla van ‘t Erve
Vanaf 1 augustus aanstaande geldt het nieuwe inspectietoezicht in het primair, voortgezet en speciaal onderwijs. De inspectie begint voortaan bij het bestuur in plaats van de scholen. Eigen verantwoordelijkheid vormt het uitgangspunt. De eerste...
Richard Hassink
Scholen gaan de komende jaren steeds meer naar zichzelf kijken. Dat is een effect van het nieuwe toezichtkader van de onderwijsinspectie, waarin zelfevaluatie steeds belangrijker wordt. Hoe organiseer je dat? Waar let je op? En wat is een...
Samen optrekken voor het beste onderwijs  - Marijke Nijboer
Hoe blijf je als toezichthouder goed op de hoogte van wat er speelt binnen je onderwijsorganisatie? En hoe richt je het toezicht zo in, dat het schoolbestuur en de scholen hier echt van profiteren? ‘Niet te dicht er bovenop’, was in...

maandag 29 mei 2017

Carol Dweck: De kracht van geloven dat je jezelf kan verbeteren [Tedx]



Carol Dweck doet onderzoek naar de "groei-instelling" — het idee dat we de hersencapaciteit om te leren en problemen op te lossen kunnen verbeteren. In deze talk van 10 minuten beschrijft ze twee manieren om een vraagstuk te benaderen dat voor jou eigenlijk iets te moeilijk is om op te lossen. Ben je niet slim genoeg om het op te lossen... of heb je het gewoon nog niet weten op te lossen? Een prachtige introductie tot dit invloedrijke vakgebied.

donderdag 18 mei 2017

Leren voor de toekomst : uitdagingen voor het onderwijs

Anje Ros, Myriam Lieskamp, Henderijn Heldens
Huizen : Pica, 2017 . - 240 p.
ISBN 9789492525086
Bespreking van onderwijstrends en de consequenties die ze kunnen hebben voor het onderwijs. Er wordt ingegaan op wat dit betekent voor het leren van leerlingen, de rol van de leraar en de inrichting van het onderwijs. Daarnaast komen praktijkvoorbeelden aan bod van scholen die druk bezig zijn leerlingen te laten leren voor morgen. Deze scholen doen dat op een eigen wijze met eigen onderwijsvisies. Er worden ook handvatten gegeven voor scholen die nadenken over hun onderwijsvisie voor het leren voor morgen.
Prijs € 39,95

woensdag 17 mei 2017

Een KINDcentrum : waarom zou u dat willen & hoe kunt u dat realiseren?

Yvette Vervoort en Job van Velsen  
Schiedam : Buro 8020,
Uiteenzetting ter inspiratie bij het proces om een integraal en samenhangend aanbod te realiseren voor kinderen van nul tot dertien jaar in de vorm van een kindcentrum.        
Prijs € 15,--                       

maandag 15 mei 2017

8 heipalen onder de nieuwe school

Steeds meer scholen ontworstelen zich aan de 19e eeuwse werkverdeling in de school. Luc Greven zet de nieuwe schoolarchitectuur uiteen in 8 schragende heipalen: 4 met betrekking tot de onderwijskundige inrichting en 4 op het vlak van de organisatorische architectuur van de school. Lees meer

donderdag 11 mei 2017

Beter onderwijs? Zoek het uit! : 8 aanraders

Linda van den Bergh en Anje Ros
Dordrecht : Instondo, 2017. – 96 p.. – (TIBtools ; 19)
Met lit.opg.
ISBN 9789463170505
Bespreking van hoe de intern begeleider leerkrachten kan ondersteunen bij de ontwikkeling en versterking van een onderzoekende houding. Het boek gaat in op vragen als: Hoe kan deze onderzoekende houding gestimuleerd worden bij teamleden? Hoe kunnen ze begeleid worden om elkaar feedback te geven? Hoe kan gezorgd worden voor gesprekken met diepgang, waarin leerkrachten ook literatuur en (eigen) onderzoeksresultaten met elkaar bespreken? En hoe kan dit toegepast worden in de dingen die al gedaan worden, in plaats van iets nieuws op te starten? In steeds meer scholen nemen leerkrachten zelf verantwoordelijkheid voor het verbeteren van het onderwijs. In de praktijk blijkt echter dat ze het moeilijk vinden om een goede focus te behouden en planmatig te werken. Een onderzoekende houding is noodzakelijk. Een onderzoekende houding betekent het planmatig en systematisch werken en het gebruik maken van allerlei gegevens en van literatuur en leren van en met collega’s.
Plek in kenniscentrum: Lerende organisatie 20310-BERG

Een ster in Talent : resultaat van tien jaar krachtenbundeling

Elise Schouten ; red. Diana Aarnzen, Carla van den Bosch
Lent : Basisschool Het Talent, [2011]. – 132 p.
Jubileumuitgave 10-jarig bestaan van basisschool Het Talent
ISBN 97890817709
Beschrijving van de uitgangspunten en de praktijk van basisschool Het Talent in Lent. Tien jaar geleden startte deze school met de ambitie recht te doen aan ieder kind in zijn eigen sociale context en kinderen toe te rusten voor de samenleving van de 21e eeuw. De school ontwikkelde in de afgelopen jaren een onderwijsconcept dat het kind centraal stelt en uitgaat van erkende ongelijkheid.
Plek in kenniscentrum: Onderwijsconcept 17630-SCHO

dinsdag 9 mei 2017

Leren op de werkplek van leraren: hoe breng je dat in kaart?

Afbeeldingsresultaat voor de nieuwe mesoArnoud Evers
OU-medewerker Arnoud Evers ontwikkelde samen Karel Kreijns en Beatrice van der Heijden een instrument waarmee je de deelname van leraren aan professionele ontwikkelingsactiviteiten op het werk, zichtbaar kunt maken. Lees meer