donderdag 20 april 2017

Staat van het Onderwijs 2015/2016

Woensdag 12 april verscheen voor de 200e keer de Staat van het Onderwijs. In dit jaarlijks verslag beschrijft de Onderwijsinspectie wat er goed gaat in het Nederlandse onderwijs, maar ook wat er beter kan. De hoofdboodschap dit jaar: er zijn te grote kwaliteitsverschillen tussen scholen. Internationaal gezien is Nederland zelfs koploper schoolverschillen, zo blijkt uit PISA-onderzoek. Daardoor missen we talent en kan het zo zijn dat een leerling naar de havo gaat, terwijl zijn even slimme vriendje die op een andere school heeft gezeten op het vwo instroomt. Leraren spelen hierin een belangrijke rol. Scholen met betere schoolprestaties hebben meer goede leraren die samenwerken in een hecht team en prestaties van leerlingen systematisch volgen. Ook de schoolleider kan met een duidelijke visie en door professionalisering van leraren te stimuleren een belangrijke bijdrage leveren.
Naast het verslag van de Inspectie kwamen er ook zeven andere staten uit. Leerlingen geven in hun Staat van de Leerling aan dat ze meer willen beleven en leren door te doen. In de Staat van de Schoolleider staan een aantal inspirerende interviews met schoolleiders van uiteenlopende scholen. Samen vormen de staten een mooi overzicht van recente trends en ontwikkelingen in het Nederlandse onderwijs. Alle Staten zijn te downloaden op www.destaatvanhetonderwijs.nl.
Bron: Expertisecentrum Nederlands

De betere basisschool : excellent en duurzaam organiseren in de praktijk

Wil Hovy
Rotterdam : CEDgroep, 2016. - 108 p.
ISBN 9789058193407
Integrale aanpak om de kwaliteit van het onderwijs en de schoolorganisatie te verbeteren. Het instrument wordt na een nulmeting geheel op maat voor de school gemaakt. Daarna wordt het door de CED-Groep in samenspraak met het team en de directie/het coördinatieteam uitgevoerd. Doelstellingen: hogere leeropbrengsten, versterkt management, een heldere schoolorganisatie, duidelijke sturing op leerkrachtcompetenties en een professionele onderwijscultuur. 
In het boek wordt een uitgebreid beeld van de ideale school geschetst. Dit is een school waar alle leerkrachten op een vergelijkbare en herkenbare manier werken, zodat de leerlingen weten waar ze aan toe zijn. Het is een school waar leerkrachten professioneel met elkaar samenwerken aan steeds beter onderwijs. Een school ook, waar alles goed is georganiseerd, waar effectief wordt vergaderd en waar plannen uiteindelijk landen in de klas. En het is een school waar de directeur en de overige leidinggevenden zorgen voor richting, ruimte en kaders, zodat leerkrachten hun eigen verantwoordelijkheid nemen.
Prijs: € 29,95 

De lerende mens

Jurjen van der Helden, Harold Bekkering
Amsterdam : Boom, 2015. - 256 p.
ISBN 9789089536495
Passend onderwijs, Engels in groep 1, iPad-scholen, massive open online courses (MOOCS) - de vernieuwingen in het onderwijs buitelen over elkaar heen. Maar hoe leert de mens eigenlijk? En passen de vernieuwingen daar wel bij? Over deze onderwerpen gaat De lerende mens.
Neurowetenschappers Van der Helden en Bekkering schetsen belangrijke inzichten ten aanzien van de lerende mens, beginnend bij Aristoteles en Nietzsche en eindigend bij de meest recente neurowetenschappelijke onderzoeken. De auteurs laten zien hoe het brein leert en hoe belangrijk menselijke autonomie en sociale verbondenheid zijn voor optimaal leren. Zij bieden handreikingen voor de educatieve praktijk op het gebied van taal en rekenen, maar ook voor de grote rol van sociale interactie daarin. Daarnaast zal een goed begrip van de gevolgen van belonen en straffen docenten en ouders helpen bij hun uitdagende taak. De sleutel tot beter onderwijs ligt volgens de auteurs in het optimaal aansluiten bij de individuele verschillen en het creëren van een sociale omgeving waarin ieder kind tot zijn recht komt.
Prijs: € 19,95 

donderdag 13 april 2017

Doeltreffend schoolbeleid : praktijkboek beleidsvoerend vermogen in scholen

Jan Vanhoof & Peter Van Petegem
Leuven : ACCO, 2017. – 240 p.
Met lit.opg.
Herwerking/update van: Pei/ijlen naar succesvol schoolbeleid
ISBN 9789463440288
Scholen krijgen steeds meer autonomie om vorm te geven aan hun beleid. Positief is dat daardoor rekening kan worden gehouden met de lokale context. Tegelijk stelt dit de school ook wel voor uitdagingen en wordt er een beroep gedaan op het beleidsvoerend vermogen van de scholen. De auteurs presenteren acht ‘dragers’ van beleidsvoerend vermogen die van doorslaggevend belang zijn voor het realiseren van een geslaagd schoolbeleid: doeltreffende communicatie, ondersteunende professionele en persoonlijke relaties, gedeeld leiderschap, gezamenlijke doelgerichtheid, responsief vermogen, innovatievermogen, een geïntegreerd beleid en reflectief vermogen. Aan de hand van reflectie-oefeningen kan nagegaan worden in welke mate een bepaalde ‘drager’ aanwezig is op de eigen school. Daarnaast worden aanknopingspunten geboden voor de realisatie van alle acht de dragers van beleidsvoerend vermogen.
Plek in kenniscentrum: Schoolmanagement 23110-VANH

vrijdag 31 maart 2017

De zachte kant van governance : tien principes van goed onderwijsbestuur

Harm Klifman, Jos van Elderen
Amsterdam : B&T, 2016. – 68 p.
ISBN 9789082155730
Veel onderwijsaanbieders weten hoe de wettelijke vereiste scheiding van bestuur en intern toezicht juridisch het beste geregeld kan worden. Echter ervaren de bestuurders en raden van toezicht vaak nog moeite met het vertonen van passend gedrag hierbij. Er wordt vooral ingegaan op de menselijke maat in de zorg voor onderwijskwaliteit. Onderscheidende begrippen zijn hierbij belangrijk, deze creëren een gemeenschappelijke werkelijkheid: gedeelde waarden, de missie en visie. Hiermee kunnen de functies van een bestuur of raad van toezicht zo benoemd worden dat deze duidelijkheid en overzicht geven en helpen bij het gestructureerd uitoefenen van de bijbehorende verantwoordelijkheden. Deze principes dienen te worden omgezet in concrete situaties.
Plek in kenniscentrum: Schoolmanagement 19110-KLIF

maandag 27 maart 2017

Vernieuwd toezicht: wat betekent dat voor het bestuur? (Onderwijsinspectie)

Afbeeldingsresultaat voor inspectie van het onderwijs ministerie van onderwijs cultuur en wetenschapHet onderwijs verandert. En het toezicht verandert mee. Vanaf 1 augustus 2017 houdt de Inspectie van het Onderwijs op een nieuwe manier toezicht op het onderwijs. Ze willen besturen en scholen blijvend en nadrukkelijker stimuleren. Wat gaat goed? Wat kan beter? En soms, wanneer de basiskwaliteit in het geding is, wat moet beter? Het bestuur is verantwoordelijk voor de onderwijskwaliteit op de scholen en daarom begint én eindigt het vernieuwde toezicht bij het bestuur.

vrijdag 24 maart 2017

Bestuurlijke samenwerkingsvormen in funderend onderwijs

Afbeeldingsresultaat voor boels zanders advocatenDoor dalende leerlingenaantallen staat het onderwijsaanbod onder druk. De krimp vraagt om oplossingen zoals een fusie tussen scholen, een besturenfusie of samenwerking met een andere organisatie voor onderwijs, kinderopvang of (jeugd)zorg. De Kamerbrief van 11 november 2016 zet de mogelijkheden en risico's van bestuurlijke samenwerkingsvormen op een rij. Lees meer
Bron: Nieuwsbrief onderwijs editie maart 2017 van Boels Zanders Advocaten

Versoepeling fusietoets

Afbeeldingsresultaat voor boels zanders advocatenIn de Kamerbrief van 17 oktober 2016 zetten de minister en staatssecretaris van OCW hun nieuwe beleid omtrent de fusietoets uiteen. Het behelst een aanmerkelijke versoepeling van de huidige wet- en regelgeving, met name voor scholen- en besturenfusies in gebieden met leerlingendaling. Zo wordt gefaciliteerd dat binnen een breder bestuurlijk verband kleine scholen onder de opheffingsnorm open kunnen blijven door gebruik te maken van de gemiddelde schoolgrootte. Lees meer
Bron: Nieuwsbrief onderwijs editie maart 2017 van Boels Zanders Advocaten

woensdag 22 maart 2017

Leadership as we speak

Afbeeldingsresultaat voor tijdschrift o&OMarcel Wanroy en Jeroen Winkelhorst
In: O&O. - nr. 3 (2014) ; p. 25-31
Hoe geef je leiding in en aan continue veranderprocessen? Valt hieraan leiding te geven? En zo ja, wat verstaan we dan onder leidinggeven?
De 21e eeuw vraagt om nieuwe vormen van leiderschap en leidinggeven met als doel gezamenlijk te leren omgaan met onzekere, complexe en continue veranderprocessen. Dit nieuwe perspectief (continue verandering) werken de auteurs in dit artikel uit op drie niveaus: individu, team en organisatie. Lees het artikel Leadership as we speak 

vrijdag 17 maart 2017

De Nieuwe Meso (maart 2017)

Thema 'Samenwerking in de regio'
• Leiderschapsvorming vanuit een interactieperspectief, Eric Verbiest
• Onderwijsonderzoek en onderzoekscultuur – deel 3, Pieter Leenheer
• Opleiding van mbo-leraren, Linda Medendorp, Marloes van Bussel, Ida Bontius
• Lean Kata bij leerlingbegeleiding, Bert van Beers en Marcel van Wijk

Focus op…
1. Introductie: Samenwerking in de regio, Frans Mulder en Klaas Pit
2. Samenwerking tussen scholen. Vanuit urgentie en met perspectief, Klaas Pit
3. De krimp in beeld. Gebruik van data in het perspectief van regionale samenwerking, Dexter Knights en Tammy Lie
4. Mondragón als inspiratiebron. Lessen voor vitaal onderwijs en vitale regio’s in Nederland, Hans Schuit, Rob Diephuis en Remy van Kasteren
5. Portret Stichting Kindante (PO) - Door samenwerking meer kwaliteit
6. Portret Eemsdeltacollege (VO) - Ondernemerschap en optimisme gaan samen in een regio onder druk
7. Portret Scalda (MBO) - Van stip op de horizon naar concrete stappen

donderdag 16 maart 2017

Activerende en passende werkvormen : naar meer variatie en motivatie in de les : werken aan 21ste eeuwse vaardigheden

Carel van der Burg, Meike Berben, Bert Moonen
Amersfoort: CPS, 2017. – 112 p.
ISBN 9789065080202
Beschrijving van aanpakken en modellen - op basis van een aantal theoretische principes - om leerlingen in het voortgezet onderwijs en beroepsonderwijs te motiveren, te activeren, effectief te laten leren en variatie te brengen in de les. Centraal staat hierbij het leren van de leerlingen, dat vorm wordt gegeven door het inzetten van bij de doelen en leerlingen passende werkvormen. In het eerste hoofdstuk komt het waarom van het inzetten van activerende en passende werkvormen aan bod. In het tweede hoofdstuk wordt uitgewerkt hoe een leerkracht praktisch aan de slag kan met lessen waarbij deze werkvormen een centrale plaats innemen. In het derde hoofdstuk gaat het over werkvormen kiezen vanuit doelstellingen en lesvoorbereiding. Daarna worden in hoofdstuk 4 enkele belemmeringen beschreven en welke oplossingen hiervoor zijn. In het vijfde hoofdstuk wordt een groot aantal werkvormen beschreven en in hoofdstuk 6 komen ook de digitale werkvormen aan bod. In het laatste hoofdstuk worden tot slot instrumenten voor borging en implementatie beschreven.
Plek in kenniscentrum: Voortgezet onderwijs 13110-BURG

maandag 13 maart 2017

Samen actief : goed voor ieder kind

Utrecht : Brancheorganisatie Kinderopvang, 2017. - 48 p.
Bijlagen: 1. Samenstelling en werkwijze Team Toekomst 2. Opdracht Team Toekomst 3. Analyse kinderopvang Nederland 4. Peilgroep en gesprekken 5. Rol Gemeenten
De ALV van de brancheorganisatie Kinderopvang heeft op 17 februari een Team Toekomst geïnstalleerd met als opdracht externe ontwikkelingen in kaart te brengen en de innovatiekracht van de organisatie te onderzoeken. Een gezelschap van leden, profit en not-for-profit, heeft zich over analyses en oplossingen gebogen. Deze rapportage geeft een overzicht van de wat dit team heeft besproken en hoe dit tot kwaliteit zou kunnen leiden. Daarbij komen onderwerpen aan bod als toekomst van de sector, toekomst van de brancheorganisatie en worden aanbevelingen gedaan voor de toekomst. Een van deze aanbevelingen is bijvoorbeeld dat timing cruciaal is, laat leden snel weten waar ze aan toe zijn als er belangrijke beslissingen worden genomen. Open de brochure

donderdag 2 maart 2017

Verticaal alignment in het onderwijs

Afbeeldingsresultaat voor kennisrotondeOm alignment, oftewel afstemming, te bereiken tussen de verschillende lagen betrokkenen in het onderwijs, is het creëren en onderhouden van eigenaarschap van al die betrokkenen een sleutelfactor. Daarbij hoort een kwaliteitscultuur met ruimte om kennis te delen. Lees meer
Bron: Nieuwsbrief Kennisrotonde, februari 2017

vrijdag 17 februari 2017

Fuseren is topsport

Theo van Iperen
2e dr. – Amsterdam : Mediawerf, 2013. – 183 p.
ISBN 9789081091480
Uiteenzetting van een concrete aanpak van het fusieproces in de verschillende fasen. Hoe komen we tot een intentieverklaring die op draagvlak kan rekenen en de basis legt voor succes? Wat er moet gebeuren om de volgende stap te zetten: het daadwerkelijk fuseren. Hoe voorkomen we dat het tempo verloren gaat en de fusie al mislukt is voordat die is aangegaan? En dan de integratie zelf, hoe regelen we dat en welke aanpak is effectief? Het boek is geschreven voor directeuren, bestuurders en toezichthouders die bij fusies betrokken zijn. Het geeft duidelijke antwoorden op basis van proven practices. Met voorbeelden, checklists, formats en instrumenten.
Plek in kenniscentrum: Management 19120-IPER

donderdag 16 februari 2017

Nieuwe Thermen

Afbeeldingsresultaat voor onderwijs van morgenNieuwe Thermen is een innovatief onderwijsconcept, geïnspireerd op het Zweedse onderwijsmodel van de Kunskapsskolan en ‘Malmberg-labschool voor adaptieve methodes’. Vera Heijenrath, sectordirecteur van Nieuwe Thermen in Heerlen, vertelt: “Onze visie gaat uit van gepersonaliseerd leren vanuit coaching, verbinding tussen vakken en 21e-eeuwse vaardigheden.” Lees verder op de site van Onderwijs van Morgen