Wat is er bekend over de effectiviteit van samenwerking in netwerken van diverse actoren binnen het onderwijs?

Onderzoek verricht naar aanleiding van een vraag die gesteld werd via de Kennisrotonde van het Nationaal Regieorgaaan Onderwijsonderzoek. In het onderwijs kan worden samengewerkt binnen een professionele leergemeenschap. Deze kan het meest effectief bijdragen aan de verbetering van leerlingprestaties, wanneer de leden gericht toewerken naar vooraf concreet geformuleerde doelen en bereid zijn van elkaar te leren. Voor dit collectieve leerproces dienen de deelnemers intensief samen te werken aan onderwijsinhoudelijke producten. Met name de impliciete kennis van de deelnemers expliciteren, draagt bij aan het gezamenlijke leerproces. Wederzijds vertrouwen en openheid zijn hierbij een voorwaarde.
De Kennisrotonde is een online loket voor de beantwoording van actuele kennisvragen uit en over het onderwijs. Onderwijsprofessionals kunnen hier hun vraag stellen en met de antwoorden kan op een snelle manier kennisgenomen worden van wetenschappelijk onderzoek. Lees meer over het antwoord op deze vraag 

Ga in gesprek met je team

Tijdens de bijeenkomsten van de Leerlabscholen van Leerling 2020 (VO) zijn er veel aandachtspunten, tips en suggesties verzameld. Deze zijn nu gebundeld in het boekje: 'Ga in gesprek met je team'.
De publicatie biedt handvatten, tips en suggesties om samen met collega’s een innovatietraject in te gaan. In het boekje staan aandachtspunten voor diegenen die een nieuwe ontwikkeling in de school willen uitvoeren en borgen.
Bekijk de publicatie 'Ga in gesprek met je team'

Een meetinstrument voor docentprofessionalisering op het werk

Arnoud Evers, Karel Kreijns en Beatrice van der Heijden van de Open Universiteit ontwikkelden en testten een instrument om de professionele ontwikkeling van docenten op hun werk te meten. Het gevalideerde instrument is gebaseerd op een zelfrapportage en bestaat uit 21 items waaraan een vierpuntenschaal is gekoppeld. Het inventariseert de deelname van docenten aan activiteiten die bijdragen aan hun professionele ontwikkeling. De onderzoekers publiceerden hun schaal en de testresultaten in het tijdschrift Studies in Continuing Education. Lees meer

Wat is het effect van een continurooster in het basisonderwijs op de leerresultaten en schoolwelbevinden van leerlingen?

Onderzoek verricht naar aanleiding van een vraag die gesteld werd via de Kennisrotonde van het Nationaal Regieorgaaan Onderwijsonderzoek. Bij een continurooster blijven de leerlingen van de school verplicht tussen de middag over op school. Ondanks over het algemeen positieve oordelen van leraren en directie op scholen met een ‘5-gelijke-dagen-model’ (variant van continurooster) ontbreekt wetenschappelijk onderzoek naar de effecten van een continurooster. Wel zijn er beperkte resultaten van onderzoek naar het bioritme van basisschoolkinderen in relatie tot hun functioneren en leerprestaties. Die suggereren dat de beste tijd om met meer aandacht en concentratie te werken tussen 10 en 12 uur en tussen 14 en 16.30 uur ligt. Een continurooster zou op basis hiervan dus slecht aansluiten bij het concentratievermogen van de leerlingen.
Lees meer
Lees het volledige rapport geformuleerd als antwoord op de vraag, inclusief geraadpleegde bronnen.

Alignment : Goed onderwijs vraagt om meer afstemming en verbinding tussen betrokkenen

Er bestaan veel verschillende opvattingen over onderwijskwaliteit onder betrokkenen – van overheid, schoolbesturen en schoolleiders tot leraren en ouders. Dat is de kracht van ons onderwijsbestel. Om die variëteit meer recht te doen en tegelijk een zekere mate van overeenstemming te bereiken over wat onderwijskwaliteit zou moeten zijn, pleiten onderzoekers voor meer verbinding en afstemming tussen betrokkenen. Zij noemen dat alignment.
Onderwijskwaliteit is nu sterk gereduceerd tot een afrekenbare ‘beleidstarget’. Dat leidt niet tot eigenaarschap, maar tot een gevoel van directieve aansturing. “Toch zouden alle betrokkenen zich mede-eigenaar moeten voelen van het gesprek over onderwijskwaliteit, en het initiatief kunnen nemen tot dat gesprek”, zegt onderzoeker Martijn van der Steen.
“Binnen de school is het bijvoorbeeld goed om periodiek met elkaar te praten over onderwijskwaliteit. Dat kan vanuit de schoolleiding komen, maar net zo goed vanuit de leraren.” “Dit vraagt om investering in professioneel kapitaal in het onderwijsveld zelf: het benutten van de beschikbare ruimte om zelf, binnen scholengemeenschappen, tot eigen opvattingen over onderwijskwaliteit te komen en daarbij horende strategieën om dat in de praktijk te brengen”, aldus de onderzoekers in het rapport.
Open het onderzoeksrapport Autonomie in afhankelijkheid

Review of National Policies for Education: Netherlands 2016

Voorw. Andreas Schleicher
158 p.
ISBN 9789264257658
Dit rapport bevat de resultaten van een grote internationale en onafhankelijke doorlichting van het Nederlands onderwijsstelsel door de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO). Het rapport is in het Engels.
Hoe kan het Nederlandse schoolsysteem van 'goed naar uitstekend' gebracht worden? Nederland zou de kwaliteit van onderwijs en zorg voor zeer jonge kinderen moeten versterken, volgsystemen voor jonge kinderen met meer objectieve tests herzien, en de toegankelijkheid van het systeem verbeteren. Verder zou de professionaliteit van leraren en schoolleiders ontwikkeld moeten worden door verbeterd collectief leren en werken, terwijl het tegelijkertijd de verantwoording en de capaciteit van schoolbesturen versterkt. Open het rapport

Teamflow zet leerkrachten in hun kracht

Susan de Boer
In: Kader primair. - nr. 1 (september 2016) ; p. 32-33
Interview met Teamflow-expert Jef van den Hout. Teamleden ervaren een gezamenlijke flow als zij samenwerken aan een collectieve ambitie en daarbij moeiteloos op elkaar aansluiten. Dat stimuleert de schoolontwikkeling.
Bij het artikel is in kader een citaat opgenomen van Pierre Hendriks, directeur van 't Kendelke in Siebengewald, die afgelopen en komende schooljaar het concept teamflow toepast op deelaspecten van de collectieve ambitie, zoals het samen lessen voorbereiden.