Onderwijsassistenten en onderwijsinstructeurs

Er is onderzoek gedaan naar de effecten op de resultaten van leerlingen bij de inzet van onderwijsassistenten, instructeurs en andere ondersteuners. De uitkomsten laten een gemengd beeld zien.
We weten dat een effectieve inzet belangrijk is. Denk aan de volgende aandachtspunten:
- Rolduidelijkheid
- Faciliteren door de schoolleiding
- Aansluiting van opleiding en praktijk
- Aansturing van onderwijsassistenten vraagt nieuwe vaardigheden van leraren
Wil je weten hoe het precies zit en wat werkt? Lees het overzicht van wat we weten uit onderzoek en bekijk handreikingen voor de onderwijspraktijk.
Open Onderwijsassistenten en onderwijsinstructeurs

Een succesvol beleidsplan

Ter Avest, B., & Bouwhuis, L. (2022, 13 juni). Een succesvol beleidsplan. JSW.
Veel scholen in Nederland werken met vakspecifieke beleidsplannen, meestal aangeduid als onderwijsplannen of kwaliteitskaarten. Maar wat is beleid met kwaliteit? En aan welke criteria dienen vakspecifieke beleidsplannen te voldoen om daadwerkelijk een bijdrage te leveren aan onderwijskwaliteit?
Open Een succesvol beleidsplan als abonnee van JSW

10 Tips voor de rijke schooldag

Studulski, F., Kruiter, J., & Vaessen, K. (2022). 10 Tips voor de rijke schooldag: Leren van de verlengde schooldag en verlengde leertijd. Utrecht: Sardes. 10 p.
Het regeerakkoord spreekt van de introductie van een rijke schooldag. Inmiddels is een voorloperregeling gestart (mei 2022). Daarin kunnen 45 trajecten gedurende drie jaar meedoen onder de hoede van de gelijke kansen alliantie.
“Als onderdeel van een brede aanpak van bestrijding van armoede in kwetsbare wijken door gemeenten investeren we in een rijke schooldag, waarbij scholen zelf bepalen wat zij nodig achten om de kansenongelijkheid te verkleinen. Te denken valt aan begeleiding bij huiswerk, sport en cultuur in samenwerking met plaatselijke verenigingen en bibliotheken. We beginnen bij de scholen waar de nood het hoogst is.” (Coalitieakkoord, 2021)
De rijke schooldag is gericht op het versterken van de gelijke kansen. Met de rijke schooldag worden leerlingen in het primair en voortgezet onderwijs in Nederland gestimuleerd om zich verder te ontwikkelen door, naast het reguliere curriculum, extra activiteiten aan te bieden. Verschillende coalities van gemeenten, scholen, cultuurinstellingen, sportorganisaties, jongerenwerk, GGD, kinderopvang en andere partijen werken al aan zo’n Rijke schooldag. Om van deze initiatieven te leren en ze samen verder te ontwikkelen en uit te breiden start het Voorloperstraject. Gemeenten steunen deze beweging en de extra financiële ondersteuning vanuit het rijk.
De rijke schooldag klinkt heel nieuw, maar er is de afgelopen 30 jaar al hard gewerkt aan vormen van uitbreiding van de schooldag. Denk aan de verlengde schooldag bij de brede school, maar ook leertijdverlenging in de grotere steden, zoals Rotterdam en Den Haag.
In deze korte brochure worden deze ervaringen bijeengebracht om kennis te delen.
Open 10 Tips voor de rijke schooldag

Woorden, waarden en werkelijkheid: leidinggeven aan waardengericht werken in scholen

Andersen, I., Uiterwijk, L. & Van der Vloed, K. (2022). Woorden, waarden en werkelijkheid: leidinggeven aan waardengericht werken in scholen. Huizen: Pica. 136 p. ISBN 9789493209633
De huidige complexe samenleving brengt ingewikkelde vraagstukken de school in. Daarbij is niet altijd meteen duidelijk wat het probleem is en wat het juiste is om te doen, en spelen er vaak diverse, soms tegengestelde belangen een rol. Het vinden van antwoorden en oplossingen op zulke vraagstukken kan dan ook niet gedragen worden door één leraar of door één formele leider. Daarvoor zijn verschillende perspectieven nodig en tegelijkertijd ook gezamenlijkheid en verbinding.
Gedeelde waarden kunnen ondersteunend zijn bij het maken van keuzes. Door met elkaar in gesprek te gaan over impliciete waarden en overtuigingen kunnen in gezamenlijkheid meer gedeelde ideeën verzameld worden die impact hebben op de praktijk. Waardengericht werken is dan ook meer dan het formuleren van gezamenlijke kernwaarden. Het gaat om het in de praktijk inkleuren daarvan op basis van gezamenlijke betekenisgeving.
Woorden, waarden en werkelijkheid is tot stand gekomen op basis van praktijkonderzoeken in het po, vo, mbo en hbo die zijn uitgevoerd door de leden van het lectoraat Leiderschap in het Onderwijs van Penta Nova, academie voor schoolleiderschap, onder leiding van dr. Inge Andersen (lector) en dr. Lisette Uiterwijk-Luijk (associate lector).
Het boek is niet aanwezig in het kenniscentrum en kost 25,- euro

Wereldgericht onderwijzen: een visie voor vandaag

Biesta, G. (2022). Wereldgericht onderwijzen: een visie voor vandaag. Culemborg: Phronese. 186 p. ISBN 9789490120511
Onderwijs is niet alleen bedoeld om leerlingen toe te rusten met de kennis en vaardigheden die ze nodig hebben om zich staande te kunnen houden in de wereld. De wereld is ook de plaats waar het menselijk bestaan zich afspeelt en waar kinderen en jongeren voor de uitdaging staan om hun eigen leven te leiden. Daarom zou onderwijs volgens de auteur niet kindgericht, leerstofgericht of toekomstgericht moeten zijn, maar dient het altijd te werken vanuit een wereldgerichte oriëntatie.
In de zeven hoofdstukken van dit boek laat Gert Biesta zien waarom onderwijs wereldgericht dient te zijn, wat dit betekent voor de onderwijspraktijk, en wat dit vraagt van de leraar. Hij laat zien dat lesgeven ertoe doet, met name om de aandacht van leerlingen te vestigen op de wereld en op wat de wereld van hen vraagt. De school komt daarmee in beeld als de ruimte en tijd die aan de nieuwe generatie ter beschikking wordt gesteld om de wereld, en zichzelf in relatie tot die wereld, te ontmoeten.
De mate waarin de samenleving die ruimte en tijd nog beschikbaar wil stellen, is volgens Biesta een belangrijke indicator van haar democratische kwaliteit.
Het boek is niet aanwezig in het kenniscentrum en kost 20,95 euro

Goed in gesprek : de basis voor beweging in onderwijs en jeugdhulp

Annemiek Broersen, Geke Klapwijk
Utrecht : BreinDok, 2022. - 152 p.
ISBN 9789492649233
Beschrijving van de theorie van de positioneringsdriehoek en het instrument positioneringsdriehoek voor professionals in jeugdhulp en onderwijs om gesprekken samen actief vorm te geven. Goed in gesprek zijn, betekent bewust positioneren van jezelf en van de ander. Professionals die de elementen van een gesprek kennen en die vanuit verschillende perspectieven begrijpen, kunnen hun rol als professional goed oppakken. Met de uitleg van de theorie positioneringsdriehoek (positie-'wie', sociale handelingen-'hoe' en verhaallijn-'waarom') wordt stilgestaan bij wat een gesprek nou eigenlijk is en hoe er invloed uitgeoefend kan worden op het verloop ervan. Met de uitleg van het instrument positioneringsdynamiek kunnen professionals leren hoe het gesprek voorbereid kan worden, hoe gestuurd kan worden en hoe er gereflecteerd kan worden.
Niet aanwezig in kenniscentrum. Het boek kost 29,75 euro.