Vijftig jaar leraren opleiden

Gerda Geerdink, Anja Swennen            
Amsterdam : Boom, 2021. - 363 p.  
ISBN 9789024438358
Weergave van de geschiedenis van de verschillende lerarenopleidingen en overstijgende thema's. Met ook veel aandacht voor nieuwe ontwikkelingen als internationalisering, trends en thema's in onderwijskundig onderzoek, belang van digitale geletterdheid, relatie tussen theorie en praktijk, nascholing en ontwikkeling van de levensbeschouwelijke identiteit van de pabo. Maatschappelijke ontwikkelingen worden vanzelfsprekend meegenomen in deze terug op de afgelopen vijftig jaar. Maar ook veranderingen binnen de lerarenopleiding komen aan de orde door issues te bespreken zoals de verhouding mannen op de pabo, gepersonaliseerd leren, inclusief onderwijs, en verandering in didactiek, zoals het competentiegericht leren en zelfsturend leren.
Niet aanwezig in kenniscentrum. Het boek kost 34,90 euro.

Een leraar met een eigen kleur : ontwikkeling van professionele identiteit

Ietje Pauw, Wenckje Jongstra
's-Hertogenbosch : Gompel & Svacina, 2021. - 213 p.
ISBN 9789463713061
Een leraar met een sterke en zelfbewuste professionele identiteit is een leraar die nadenkt over wat hij vindt, voelt, denkt, doet, kan en wenst. Deze gedachten toetst hij aan andere inzichten en die nieuw verworven inzichten past hij toe in zijn onderwijs. Zijn identiteit, en daarmee zijn eigen kleur, schemert door in de verhalen die hij schrijft over een gebeurtenis in de klas, op het schoolplein, met ouders of met collega’s. Dit boek geeft voorbeelden van zulke verhalen, met als doel een bron van inzicht in de ontwikkeling van de professionele identiteit te vormen voor de (aanstaande) leraar zelf, maar ook voor lerarenopleiders of collega’s. Het boek is opgebouwd rond drie secties: narratieve reflectie, professionele identiteit en taalstimulering. Onderzoekers van het lectoraat Narratieve Professionele Identiteit van Hogeschool KPZ in Zwolle geven vanuit verschillende perspectieven handvatten om de professionele identiteit te versterken.
Niet aanwezig in kenniscentrum. Het boek kost € 27,50

De school als werkplaats : gereedschap voor een sterke kwaliteitscultuur

Eva Naaijkens, Martin Bootsma
: Pica, 2022. - 208 p.
ISBN 9789493209497
Bespreking van de Enigma kwaliteitsaanpak voor scholen. Deze kwaliteitsaanpak kun je zien als het fundament voor het verbeteren en behouden van de kwaliteit van het onderwijs. Dit gebeurt onder andere door de meest gangbare en ondersteunende processen zo eenvoudig en functioneel mogelijk vast te leggen.
Naast een goed fundament, in de vorm van een kwaliteitsaanpak, is er echter ook een goede kwaliteitscultuur nodig om goed onderwijs te verzorgen en om leerlingen het onderwijs te bieden dat zij nodig hebben. Leraren maken vanuit een gedeelde visie onderwijs, werken op veel verschillende manieren met elkaar samen en ontwikkelen samen vaste ritmes en routines die ervoor zorgen dat leraren schoolbreed met elkaar kunnen samenwerken.
In de school als werkplaats helpen leraren elkaar om het vakmanschap te ontwikkelen en te verbeteren en dit leidt tot meer werkplezier en beroepstrots.
Een belangrijk element binnen die organisatie is de erkende ongelijkheid: waar leraren in een team als mens gelijkwaardig zijn, zijn ze dat als professionals niet. Net zoals in de ouderwetse werkplaatsen de gang van gezel tot meester werd gemaakt, wordt een leraar vaardig door oefening en begeleiding.
Andere belangrijke aspecten die de kwaliteit van die cultuur bepalen, zijn bijvoorbeeld de rol van de schoolleider, teamontwikkeling, professionele ruimte en professionele cultuur.
Het boek is niet aanwezig in het kenniscentrum en kost 27,95

De school als werkplaats : leraren leren met en van elkaar

Martin Bootsma
In: JSW. - jrg. 105 (2020-2021), nr. 7 (maart 2021). - p. 41-43
Socioloog Richard Sennett (2014) schreef dat bijna iedereen een goed vakman kan worden. Daar is naast veel oefenen ook doelgerichte hulp en begeleiding door collega’s voor nodig. De samenwerking is een cruciaal onderdeel van het vakmanschap.
Open De school als werkplaats

Je kan het leraren ook gewoon vragen

Patrick Sins overdenkt een aantal heikele kwesties in onderwijs en concludeert: betrek leraren meer bij onderwijsbeleid, en maak ze er ook eigenaar van. Dan kunnen we samen echt iets bereiken.
Open Je kan het leraren ook gewoon vragen

Wie bewaakt het kunstenaarschap van de leraar? [Webinar Gert Biesta]

‘De suggestie dat onderwijs gebaseerd moet zijn op onderzoek klinkt aantrekkelijk, maar is niet zonder problemen’ aldus Gert Biesta op jubileumcongres #Didactief50.
Lees meer en kijk naar zijn webinar Wie bewaakt het kunstenaarschap van de leraar?

Onderzoekend vermogen ontrafeld : mening van leraren en opleiders, adviezen voor het management

Vanuit de huidige bekwaamheidseisen dienen leraren in het basisonderwijs als professional te werken vanuit een onderzoekende, resultaat- en ontwikkelingsgerichte houding. Die onderzoekende houding is daarmee onderdeel van de professionele basis voor de leraar (ministerie van OCW, 2017). De afgelopen jaren is veel aandacht besteed aan de wijze waarop onderzoek door leraren gestalte kan krijgen. Wat verstaan (aanstaande) leraren en opleiders onder onderzoekend vermogen en hoe pas je het toe in de de dagelijkse praktijk?
Artikel van Yvette Thielen, Jeannette Geldens, Judith Stoep en Herman Popeijus in Basisschoolmanagement nr. 2 2020.
Open Onderzoekend vermogen ontrafeld

Onderzoek: Hoe kunnen we het leiderschap van leraren versterken?

Die vraag stond centraal in het onderzoek van lector Marco Snoek (HvA). De conclusie uit zijn onderzoek is dat er in onderzoek, praktijk en ondersteuning vooral aandacht is voor individuele en formele vormen van (role based) teacher leadership. Dit past bij bestaande hiërarchische leiderschapsparadigma’s. Open Hoe kunnen we het leiderschap van leraren versterken?  

Het versterken van leerkracht self-efficacy

Artikel van Marjolein Zee in Basisschoolmanagement nr. 2 (maart 2019) over de rol van de schoolleider bij het versterken van leerkracht self-efficacy. Dat is de mate waarin leerkrachten zich in staat voelen verschillende taken die onder lesgeven vallen doelmatig uit te voeren. Deze doelmatigheidsgevoelens dragen bij aan het welzijn van de leerkracht, verhogen de kwaliteit van het onderwijs en hebben positieve effecten op schoolse aanpassing van leerlingen. Schoolleiders spelen een belangrijke rol in het versterken van het gevoel van self-efficacy van hun leerkrachten.

Verkenning leraren

Alexander Rinnooy Kan
Den Haag : Rijksoverheid, 2018. - 11 p.
Naar aanleiding van de vraag van onderwijsminister Arie Slob om te onderzoeken hoe het leraarsberoep versterkt kan worden, schreef Alexander Rinnooy Kan het advies Verkenning Leraren. Hierin komt als belangrijkste boodschap naar voren dat leraren volgens Rinnooy Kan grote vrijheid moeten krijgen bij de inrichting van hun professionele ontwikkeling en de inhoud van hun beroep. Ze moeten zich per onderwijssector van 'onderop organiseren' en zelf een plan hiervoor maken. Het ministerie van Onderwijs moet geen blauwdruk maken, stelt Rinnooy Kan, maar gezaghebbende leraren aanwijzen die hierin het voortouw gaan nemen. Rinnooy Kan bracht in 2007 het rapport Leerkracht! uit. Eén van de aanbevelingen toen was dat een sterke beroepsgroep belangrijk is. ‘Dat is tot nu toe onvoldoende tot stand gekomen’, concludeert Rinnooy Kan. ‘Brede betrokkenheid van leraren is bij elk denkbaar vervolg dan ook essentieel’, schrijft hij. Docenten moeten volgens Rinnooy Kan meer betrokken worden bij de inrichting en vormgeving van hun professionele ontwikkeling en hun beroepsstandaard, door te werken in deelgebieden. Dat kunnen onderwijssectoren zijn (po, vo, mbo) maar bijvoorbeeld ook een bouw binnen het basisonderwijs. Zo'n verdeling is volgens Rinnooy Kan nodig omdat het onderwijs erg divers is. Vervolgens moet er per deelgebied een informateur komen: een gezaghebbende leraar die de taak, ruimte en ondersteuning krijgt omhet voortouw te nemen in de discussie over professionele ontwikkeling. Rinnooy Kan beschrijft drie essentiële voorwaarden voor professionele ontwikkeling: tijd, geld en inhoud. In het rapport staat ook dat er pas over een publiek register en de minimale eisen daarvoor nagedacht kan worden als de deelgebieden per beroepsgroep goed zijn ingevuld. Als leraren zich betrokken voelen kan daarna, als afsluiting, een koepelorganisatie in het leven worden geroepen die leraren vertegenwoordigt op meer gebieden dan alleen hun professionele ontwikkeling.
Open het advies Verkenning leraren

De terugkeer van het lesgeven

Gert Biesta
Culemborg: Phronese, 2018 . - 182 p.
ISBN 9789490120290
Bewijsvoering - aan de hand van de drieslag kwalificatie (kennis en vaardigheden), socialisatie (vorming in normen, waarden, tradities en praktijken) en subjectificatie (persoonlijke vorming) - om te laten zien dat de rol van lesgeven, en daarmee die van de leraar, niet uitgespeeld is. Hij vindt dat in de rol van leraren in het hedendaagse onderwijs geminimaliseerd lijkt. Ze moeten een ‘coach’ zijn of een ‘lerende onder lerenden’ en leerlingen moeten vooral ‘autonoom leerstof tot zich kunnen nemen’. Hij pleit met dit boek niet voor een terugkeer van de traditionele leraar, maar hij houdt een pleidooi voor een ‘derde weg’ waarin het werk van leraren integraal onderdeel van het onderwijs blijft.
Prijs: € 24,99

Hoe kan intervisie bijdragen aan het succes van een inductietraject voor startende leraren?

Onderzoek verricht naar aanleiding van een vraag die gesteld werd via de Kennisrotonde van het Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek. Intervisie is een van de mogelijke werkvormen om startende leraren te ondersteunen binnen een zogenoemd inductieprogramma. Onderzoek naar de effectiviteit van intervisie in dit kader is schaars. Maar onderzoek naar verwante vormen van professionalisering biedt aanknopingspunten. Om bij te dragen aan inductietrajecten zou intervisie moeten voldoen aan een aantal kenmerken. Kort gezegd gaat het om praktische en sociale integratie, ondersteuning bij het werk in de klas en het primaire proces, en aandacht voor loopbaanontwikkeling. Lees meer 

Wat doen goede leraren anders?

Frans Ottenhof, Gerard Rozing
Meppel : Ten Brink, 2018. - 208 p.
ISBN 9789077866450
Bespreking van 15 thema’s waaronder motivatie, de start van de les, onderwijs en stress, maak je eigen onderwijs, zelfstandig werken, toetsen en drukte in de klas. Elk thema begint met een observatie uit een leslokaal, een inleiding, praktische informatie, een werkvorm en een bron over het onderwerp. Het boek beantwoordt de vraag: ‘Hoe kan het beter?’. Het antwoord is gevonden bij goede leraren en onderwijskundige literatuur over o.a. effectieve didactiek en werkvormen die een les gevarieerder en interessanter maken.
Prijs: € 19,95

Jobfit

Den Haag : Arbeidsmarktplatform PO, 2018
Het digitale spel Jobfit richt zich op bewustwording van de verschillende aspecten van duurzame inzetbaarheid. Het spel is bedoeld voor schoolbestuurders, schoolleiders, teams en/of GMR-en. Het doel van het spel is dat zij in discussie gaan over onderwerpen als bevlogenheid; ontwikkeling en mobiliteit; gezondheid en vitaliteit; en werkdruk en verzuim.
Spel en handleiding zijn kosteloos aan te vragen via info@arbeidsmarktplatformpo.nl  of 070-3765770.

Een academisch geschoolde leraar is niet beter

Er is nauwelijks kwaliteitsverschil tussen een leraar van de academische pabo en de reguliere pabo als zij allebei in het bezit zijn van een vwo-diploma. De vooropleiding lijkt meer effect te hebben op de kwaliteit van de leraar dan de academische opleiding. Open het Nieuwsbericht van 18 april 2018 van Frans van Heest 

De Staat van de Leraar 2018

Het welzijn van onze leraren staat onder druk. Niet voor niets zijn de hoogte van lerarensalarissen en de hoge werkdruk hot issues. Om die reden staan in de vierde editie van De Staat van de Leraar burn-out-klachten en het welbevinden van de leraar centraal.

• Belangrijkste bevindingen op een rij door Renée Conradi van Onderwijs van Morgen
• Open De Staat van de Leraar 2018

De Competentie Thermometer

Webbased applicatie die bestaat uit een verzameling van verschillende onderzoeksmethoden gericht op de functie van leraar die gezamenlijk worden ingezet om daarmee objectief en snel een volwaardig assessment op te stellen.
Scholen kunnen personeel laten opleiden tot assessor en daarna zelf objectieve assessments afnemen. Dat verhoogt de kwaliteit van leerkrachten en verlaagt HR-kosten.
Voor onderwijsadviesbureaus biedt onze methode een ingang voor opdrachten bij schoolbesturen én zorgt de lage prijsstelling voor extra inkomsten. Lees meer

De zes rollen van de leraar: coach

Wat is een goede les? En wat doet een effectieve leraar? Martie Slooter beschrijft dit in haar nieuwe boek De zes rollen van de leraar. Dit artikel gaat in op de zesde rol: die van coach. Lees verder

OnderWijs met Kennis

Webtool die leraren helpt bij het zoeken, selecteren, beoordelen en toepassen van kennis ter verbetering van de eigen onderwijspraktijk. Met deze webtool kunnen leraren hun competenties hierin vergroten, daardoor meer onderbouwde onderwijskundige keuzes maken en hun onderzoekende houding versterken. Ga naar OnderWijs met Kennis

Nieuw rapport beschrijft 4 cruciale bouwstenen voor het vormen van leerkrachten

Samenvatting - door Pedro De Bruyckere op Blogcollectief Onderzoek Onderwijs - van 'Building blocks', een rapport van Deans for Impact (Amerikaans) over het vormen van leerkrachten. Lees verder (over de vier bouwstenen of om het complete rapport te openen)