Feedback ontvangen is best lastig!

Eijkelboom, C., Tielemans, C., Lesterhuis, M., De Vreugd, L., Pennings, H., De Kleijn, (2022). Feedback ontvangen is best lastig!: 6 valkuilen. Utrecht: UMC Utrecht.
Deze poster benoemt zes specifieke valkuilen bij het organiseren van feedbackprocessen. Hoe je die kunt benutten om van een feedbackontvanger een feedbackgebruiker te maken zie je op deze poster. Focus ligt op de werkplek, maar zeker ook zinvol voor feedbackprocessen in de klas. Feedbackprocessen bevorderen het leerproces en zelfstandigheid.
Open Feedback ontvangen is best lastig!

Themapagina's van NPO

Het Nationaal Programma Onderwijs, opgezet door het ministerie van OC&W, is er voor herstel en ontwikkeling van het onderwijs tijdens en na corona. Op deze pagina van Onderwijskennis vind je een verzameling van thema's met toegankelijke kennis uit onderzoek en handreikingen voor de onderwijspraktijk, die aansluiten bij dit programma. Op een themapagina kun je zien wat we weten uit onderzoek over het thema. Met handvatten uit onderzoek, vragen uit de praktijk, praktijkvoorbeelden en verdiepende bronnen. De verschillende thema's:

• Begrijpend lezen
• Beheersingleren
• Cultuureducatie
• Directe instructie
• Feedback
• Fonemisch bewustzijn
• Leermiddelen
• Metacognitie en zelfregulatie
• Gesprokentaalinterventies
• Onderwijsassistenten en instructeurs
• Ouderbetrokkenheid
• Professionalisering
• Samenwerkend leren
• Schoolontwikkeling en verbetercultuur
• Sociaal-emotionele ontwikkeling en welbevinden
• Schrijfonderwijs
• Spelend leren
• Sportieve activiteiten
• Systematische monitoring en bijstelling
• Tutoring door medeleerlingen
• Tutoring door onderwijspersoneel
• Vroeg beginnen
• Zomerprogramma's

Open Themapagina's van NPO

Aan de slag met feedback van leerlingen

Je hebt vast wel eens aan een leerling gevraagd hoe hij of zij de les of lesdag vond. Welk antwoord kreeg je? Waarschijnlijk zoiets als ‘leuk’, ‘saai’, ‘moeilijk’ of ‘wel gezellig’. Misschien heb je doorgevraagd en ben je wat meer te weten gekomen van de leerling. Feedback kan namelijk heel waardevol zijn, maar dan moet je wel weten hoe je je leerlingen feedback laat geven zodat je er wat mee kunt. In deze blog reiken we je de volgende 4 manieren aan waarmee je op een laagdrempelige en veilige manier feedback van leerlingen kunt ophalen en omzetten naar acties.
Open Aan de slag met feedback van leerlingen

Professioneel reflecteren : werkervaringen omzetten in beter handelen

Marcel Hoonhout, Christa van Luijk, Antoon Duijnker
Amsterdam : Boom, 2020. - 152 p.
ISBN 9789024434701
Beschrijving van werkgerelateerde variant van reflecteren waarmee professionals werkzame opvattingen, waarden en afwegingen kunnen opsporen en de invloed op hun functioneren in kaart kunnen brengen. Door zorgvuldig en professioneel te reflecteren kunnen zij blijven groeien en leren, zelfstandig en samen met anderen. De auteur zet uiteen wat reflecteren inhoudt en onderscheidt daarbij vijf vaardighedenclusters: basisvaardigheden, concretiseringsvaardigheden, conceptualiseringsvaardigheden, handelingsalternatieven genereren en leervaardigheden. De lezer krijgt een conceptuele analyse van reflectie aangereikt. Hierbij staan steeds de professionele werkervaringen centraal.
Niet aanwezig in kenniscentrum. Het boek kost € 23,50

Effectieve feedback in het onderwijs

Jan Coppieters
Leuven ; Den Haag : Acco, 2019. - 246 p.
ISBN 9789463792677
Op een goed afgewogen manier vertelt de auteur over het belang van feedback in de lespraktijk. Hij maakt heel duidelijk dat zijn aanbevelingen mede zijn gebaseerd op het omvangrijke effectgrootte-onderzoek van John Hattie. Dat zegt niet alleen dat feedback een van de best werkende manieren is om leerlingen meer te laten leren, het laat ook zien welke aspecten van het leren dienen te worden benoemd en welke niet. Dit alles wordt praktisch ingevuld, bijvoorbeeld door aandacht te geven aan het formuleren van leerdoelen en succescriteria. Zaken die in het onderwijs actueel zijn, zoals formatief toetsen en zelfregulatie, komen op een natuurlijke manier aan bod. Belangrijk is dat dit alles niet kritiekloos gebeurt: waar andere publicaties soms een overdreven gunstige voorstelling geven van zaken als cijferloos lesgeven, is de toon hier eerder zakelijk. Met de vele verwijzingen naar wetenschappelijke publicaties en QR-codes die informatieve filmpjes oproepen, is dit een zeer goede gids voor docenten, zowel in het primair als secundair onderwijs, die feedback effectief willen inzetten in hun onderwijs.

Niet aanwezig in kenniscentrum. Prijs: € 29,90

Feedback : om leren zichtbaar te maken

John Hattie, Shirley Clarke
Rotterdam : Bazalt, 2019.
ISBN 9789461182654
Het doel van dit boek is de lezer te laten zien hoe een effectieve cultuur voor feedback tot stand kan worden gebracht. De auteurs geven structuren voor lesgeven en leren die volgens hen de best mogelijke basis voor feedback vormen. Zij baseren dit op onderzoek, theoretische inzichten en hun eigen expertise in het lesgeven. Tevens komen er voorbeelden en anekdotes aan bod. Principes en praktische aspecten van feedback worden behandeld: de invloed van feedback; het belang van oppervlakkig leren, diep leren en transfer; feedback van leerling naar leraar; feedback van leerlingen onderling; en de kracht van feedback, zowel in de les als na de les.
Niet aanwezig in kenniscentrum. Prijs: € 55,00

Ear coach: een app voor leraren (in opleiding) en hun coaches

Het lectoraat van Fontys Lerarenopleiding Sittard en het Welten instituut van de Open Universiteit hebben in opdracht van de Academische Opleidingsschool Limburg (AOSL) de Ear Coach app ontwikkeld. Die maakt het mogelijk om via een elektronisch oortje leraren (in opleiding) feedback te geven tijdens een onderwijsactiviteit in de klas. Dit noemen we real time coachen. Lees meer

Feedbackkaarten

Axelle de Roy
Zaltbommel : Thema, 2018. - (Tools for trainers)
De feedbackkaarten zijn bedoeld om te leren op een toegankelijke en positieve manier feedback te geven en te krijgen. Ze kunnen ingezet worden als werkvorm tijdens een feedbacktraining en tijdens teambuilding, trainingen, vergaderingen en andere bijeenkomsten.

- Deel 1. - 30 kaarten. - ISBN 9789462721258
De focus van deze kaarten ligt op positieve feedback. Het spel bevat individuele vragen en teamvragen. Voorbeeldvragen: 'Welke karaktertrekken van mij vind je het leukst?' 'Bedenk een (ander) beroep voor mij en licht je antwoord toe.' 'Ik ben jarig en heb boeken en dvd's gevraagd. Welk boek of welke dvd zou je mij geven?'
Prijs: € 14,95

- In deel 2. - 30 kaarten. - ISBN 9789462721418
In dit spel staat het vragen van adviserende feedback centraal. Het spel bevat individuele vragen (Stel dat ik een robot zou zijn. Ik moet terug naar mijn programmeur voor een update van mijn software. Wat is de grootste verbetering in de nieuwe versie?) en teamvragen (Stel, we mogen een aantal sessies doen met een teamcoach, om nog beter te gaan functioneren als team. Welke thema’s zouden op tafel moeten komen.
Prijs: € 14,95

“Goede feedback van de leraar doet leerlingen meer leren”

Verslag van een gesprek met Paul Kirschner: “Feedback is een krachtig leerinstrument als je die goed inzet. En daar missen we nog kansen: te veel leraren blijven steken in correctieve en directieve feedback.” Professor Paul Kirschner pleit voor kennisontwikkelende feedback: “Terugkoppelen om verder en dieper te laten nadenken. Je inspireert, confronteert en erkent je leerling. Die leert meer.” Lees het volledige interview

Directe feedback in digitale leermiddelen; succes gegarandeerd?

Inmiddels krijgt het gepersonaliseerd leren een steeds grotere rol in binnen het basisonderwijs. Kinderen werken met digitale leermiddelen en krijgen hierbij een gepersonaliseerd leeraanbod. Leuk voor de kinderen, efficiënt voor de leerkracht. Maar hoe zit het nu precies met de feedback die kinderen krijgen? Krijgen ze alleen te zien of iets fout of goed is? Of worden de juiste oplossing en bijbehorende manier van oplossen ook getoond? Open het artikel

Onze les [App van de Nationale DenkTank]

De Nationale DenkTank - waarin 24 studenten, net-afgestudeerden en promovenda de afgelopen maanden zochten naar verbeteringen van de onderwijskwaliteit op basis- en middelbare scholen - kwam 7 december 2015 met een advies voor 'het leren van de toekomst'. Meer feedback voor leraren door leerlingen is één van de aanbevelingen van de jonge wetenschappers. De DenkTank presenteert de app Onze Les, waarin scholieren hun docenten kunnen laten weten wat ze goed vonden aan de les, en wat juist minder.
Uit onderzoek van de Nationale DenkTank blijkt dat de lessen beter worden van feedback. Bovendien stijgt de motivatie van leerlingen. ,,Die hebben veel ideeën over wat op school allemaal beter kan. Door ze erbij te betrekken, vinden ze de lessen leuker en kan het zijn dat ze beter presteren'', verklaart Lisa Hu, die aan het OnzeLes meewerkt. Hoewel Nederlandse leerlingen goed presteren op school, zijn ze minder gemotiveerd dan scholieren in andere landen.
Hoe kunnen leerlingen weer zin in school krijgen? De Nationale DenkTank stuitte op een top 150 van factoren die prestaties helpen verbeteren van de Nieuw-Zeelandse onderwijswetenschapper John Hattie. Een klassengesprek staat op nummer 7, feedback op nummer 10.

Hoe het werkt
Leraren en leerlingen moeten zelf een lijstje maken met wat ze belangrijk vinden in een les. De uitkomsten zijn soms verrassend. Vmbo-leerlingen vinden het bijvoorbeeld vervelend als een leraar onverzorgd is, grof is tegen leerlingen of niet naar ze luistert. Vwo'ers vinden het vooral belangrijk als de docenten complimenten geven, gestructureerd lesgeven en duidelijk zijn over het huiswerk.

De scholen mogen zelf bepalen wat ze met de beoordelingen doen. Ze kunnen die bijvoorbeeld gebruiken om docenten aan elkaar te koppelen om van elkaar te leren. Of om een docent inzicht te geven in wat wel en wat niet goed werkt in bepaalde klassen. Lees meer