donderdag 17 december 2020

Ongelijkheid van het jonge kind

Opleiding en inkomen ouders zeer bepalend voor schoolsucces kind. Kinderen van ouders met een lager inkomen of opleidingsniveau beginnen al voor de basisschool met een achterstand en zij halen die gedurende hun schoolloopbaan niet in. Dat blijkt uit het CPB-onderzoek ‘Ongelijkheid van het jonge kind’ dat op 17 december is gepubliceerd. Uit het onderzoek blijkt ook dat de sociaaleconomische achtergrond van de ouders meer zegt over het schoolsucces van een kind dan een eventuele migratieachtergrond.
Open Ongelijkheid van het jonge kind


Omvang school niet van invloed op prestaties

Het onderzoeksrapport ‘Dorpsschool of leerfabriek’ wijst uit dat er geen verband is tussen de leerprestaties van leerlingen en de grootte van de school waar de leerling zit. Met grootte wordt de omvang van het bestuur en het aantal leerlingen per school of vestiging bedoeld. Minister Slob schrijft erover: “Er bestaan grote besturen met kleine scholen of kleinere besturen met middelgrote of grote scholen. Daarmee is voor mij grootte van het bestuur geen relevante maatstaf voor de beleving van schaal.”
In hetzelfde onderzoek is ook onderzocht dat er geen sterk verband is tussen de schaalgrootte van school of bestuur en de schoolprestaties. Daarnaast heeft het aantal leerlingen geen invloed op hoeveel inspraak leerlingen en leraren hebben. Ook bestaat er geen verband tussen schaalgrootte en een gevarieerd onderwijsaanbod. Wat is er wel volgens het onderzoek? Er is een relatie tussen schaalgrootte en professionalisering. Op grote scholen zijn vaker meer ib’ers en zorg coördinatoren.
Open Dorpsschool of leerfabriek

Coachkaarten : regie op eigen energie - en foto associatiespel

Hellen Overduin
Enschede : Hellen Overduin, 2020
ISBN 7436933223217
60 Coachkaarten waarmee je diverse vragen op een creatieve manier kunt beantwoorden. Op de voorzijde staan inspirerende foto’s waarmee een coachvraag benaderd kan worden door middel van associatie. Op de andere zijde staat het 'Grip op eigen energie' spel, waarbij essentiële vragen centraal staan als: 'Wat heb ik nu nodig? Wat is goed voor mij? Hoe houd ik mijn energie vast of bouw ik haar weer op? Hoe houd ik de balans?' Op de kaarten staan 30 energiebrengers en 30 hulptroepen* die kunnen helpen om je doel te behalen.
Het spel bestaat uit vier onderdelen: Je kiest eerst 2-3 'wat gun ik mijzelf" kaarten en licht deze toe. Vervolgens maak je een keuze uit je hulptroepen, naar welke 'ikken' wil ik meer of minder luisteren. Daarna verzin je een concrete actie om aan je doel te werken. Tot slot verzin je een reminder om de actie in de waan van de dag niet te vergeten.
Wat levert het spel op: Inzicht in wat iemand op dit moment nodig heeft zonder invloeden van buitenaf. Een mooi instrument om met elkaar in gesprek te gaan over eigen energiebalans. Daarnaast kun je de 'ikken', de blauwe kaarten ook nog afzonderlijk gebruiken. Welke 'ikken' laat je veel in het team zien, welke mag je meer naar voren laten komen. 
Niet aanwezig in kenniscentrum. Het spel kost € 35,00

maandag 14 december 2020

Wat werkt werkend maken: een implementatie template

Dominique Sluijsmans: Evidence-informed werken is makkelijker gezegd dan gedaan. Vaak weten scholen wel op basis van welke kennis zij willen werken en handelen, maar zoeken zij nog naar een manier dit te vertalen naar de eigen praktijk. De implementatietemplate van de EEF kan daarbij helpen. De vertaling van deze template vind je hieronder. Door op deze manier als schoolleiding en team met elkaar in gesprek te gaan en te blijven vanuit een gedeeld beeld van het probleem, blijft er samenhang tussen het waarom, hoe en wat, maar blijft er ook zicht of interventies op de korte en langere termijn tot de gewenste resultaten leiden. Deze wijze van werken kan ook helpen om koersvast te blijven handelen en ad hoc prikkels te duiden in dit geheel en keuzes te maken.

Geen alternatieve tekst opgegeven voor deze afbeelding

In-, door- en uitstroom van schoolleiders

Er is een groot tekort aan leidinggevenden in het primair onderwijs en de functie is niet populair. Oorzaken zijn onder andere het salaris en de bijbehorende ‘corveetaken’. OCW liet onderzoek doen naar de succesfactoren voor het behoud van schoolleiders. 
Open In-, door- en uitstroom van schoolleiders



donderdag 10 december 2020

Schoolleiders maken het verschil

Winnifred Jelier, Carolien Drijfhout 
In: Didactief. - Jrg. 50 (2020), nr. 9 (november) ; p. 4-13 
Didactief-special over schoolleiders. Goede scholen worden geleid door sterke schoolleiders, zo blijkt uit onderzoek. Maar wat maakt schoolleider sterk? En hoe zorgen ze dat ze hun werk goed blijven doen? Professionalisering blijkt essentieel. De beroepsgroep is zich daar steeds beter van bewust.
Artikelen in de special:
  • Minder competenties, minder gedrag
    De beroepsstandaard voor schoolleiders wordt geactualiseerd, met meer aandacht voor algemene leiderschapspraktijken, ethiek en persoonlijke kwaliteiten, vertelt onderzoeker en adviseur Peter Sleegers, die de tekst samen met schoolleiders vernieuwt. In dit artikel vertelt hij over de nieuwe standaard en veranderingen ten opzichte van de vorige versie: bijvoorbeeld het centraal stellen van generieke leiderschapskwaliteiten en het toevoegen van het onderdeel ethiek. 
  •  Doorvragen en doorzagen
    Een manier om jezelf te ontwikkelen is het voeren van een waarderingsgesprek waarbij schoolleiders de kans krijgen om ook informele vormen van leren te gebruiken voor hun herregistratie. In het waarderingsgesprek komen drie schoolleiders bij elkaar die om de beurt een uur lang centraal staan en bevraagd worden over het professionaliseringsthema waarop zij zich willen waarderen. Hierbij is een procesbegeleider aanwezig die kan helpen om te zorgen dat het gesprek echt de diepte in gaat, en de objectiviteit bewaart. Een procesbegeleider en een schoolleider vertellen over hun ervaring met waarderingsgesprekken.
  • Kennis delen over kansenongelijkheid
    Tijdens de kenniskringen van het Schoolleidersregister PO gaan schoolleiders samen met een onderzoeker de diepte in. Lector Linda van de Bergh startte dit schooljaar met de kenniskring kansenongelijkheid. Zo komt uit deze kringen naar voren dat een gezamenlijke visie over ondersteuning van belang is, maar dat schooldoelen makkelijk naar de achtergrond verdwijnen in de waan van de dag. Ook kunnen schoolleiders helpen bij het expliciet maken van verwachtingen en voordoordelen van leraren. In de kenniskring wordt er ook aandacht besteed aan samenwerking met partners buiten de school, zoals jeugdzorg en ouders.


maandag 7 december 2020

De nieuwe Meso - Leiderschap in tijden van Corona

Inhoud MAGAZINE 
  •  Vier uitdagingen ter verbetering van het vertrouwen in schooladviezen, Anneke Timmermans, Marleen Brans, Anja Kroesbergen en Ruth van Ringelesteijn 
  • Docenten gezocht voor Sterk Techniekonderwijs, Eva Voncken, José Mulder e.a. 
Inhoud FOCUS OP 
  • De grote lijnen Leiderschap in tijden van corona, Pieter Leenheer en Gerritjan van Luin 
  • Kink in de kabel of kans? Covid-19 en onderwijs, Frans Schouwenburg en Laura Westerveld 
  • Corona: een katalysator voor professionalisering op de werkvloer? Rudi Schollaert 
  • Houtje-touwtje of innovatieonderzoek? Het mbo na de coronatsunami, John Schobben Ervaringen Alles is anders, Jeanette Oostijen 
  • Meebewegen zonder om te waaien. Koersen op je waarden in onzekere tijden, Tanja de Ruijter Crisis gebruiken om organisatie te verbeteren, Judit Weekenborg 
  • Hoe loods ik mijn school door corona? Tom Navis 100 dwaze dagen Dagboek van een adviseur in coronatijd, John Schobben 
  • Wat corona mij heeft geleerd? Dat we zo druk zijn met onszelf! Anne Jan van den Dool 
  • Hoe een crisis je ook kan helpen steviger te staan, Gerritjan van Luin en Manon Ruijters 
  • “Je moet in staat zijn na te denken wat je eigenlijk met je onderwijs wilt” Pieter Leenheer 
  • Die hele coronaperiode kwam voor ons uit de lucht vallen” Pieter Leenheer 
  • Corona als doorbraak, Hartger Wassink
Het tijdschrift is aanwezig in het kenniscentrum.

Code goed bestuur in het primair onderwijs

herz. ed. - Utrecht : PO-Raad, 2020. - 15 p. 
Vernieuwde Code Goed Bestuur. die ingaat op 1-1-2021. De Code Goed Bestuur geeft schoolbesturen een leidraad bij het realiseren van goed bestuur. De leden van de PO-Raad hebben in de code vastgesteld wat zij verstaan onder goed bestuur. Schoolbesturen en intern toezichthouders toetsen de bestuurlijke inrichting en het bestuurlijk functioneren aan de principes van deze code. De code is bedoeld als leidraad voor bewustwording, dialoog en verantwoordelijk handelen in aansluiting op de actuele thema’s en uitdagingen voor het primair onderwijs. Zo kan het document gebruikt worden als een instrument voor reflectie. De vorige Code Goed Bestuur is opgesteld in 2010 en werd in 2017 tussentijds gewijzigd. De herziene Code Goed Bestuur besteedt meer aandacht aan de maatschappelijke opgave van het primair onderwijs, en de verbinding met de maatschappelijke context die deze opgave met zich meebrengt. De zorg voor goed onderwijs voor alle kinderen is het leidend principe voor het bestuurlijk handelen in de sector. De belangrijkste verandering ten opzichte van de bestaande code is dat deze nieuwe principle based is. Vier principes staan centraal: - Het bestuur zorgt voor goed onderwijs aan alle kinderen - Het bestuur werkt voortdurend in verbinding met de maatschappelijke context. - Het bestuur werkt actief aan de professionaliteit van de organisatie en van zichzelf - Het bestuur werkt integer en transparant. Daarnaast zijn aan elk principe denkrichtingen verbonden die het gesprek tussen bestuurders en toezichthouders en andere partijen willen stimuleren. 

Wat zijn effectieve externe prikkels om scholen primair onderwijs met middelmatig prestatieniveau aan te zetten tot duurzame kwaliteitsverbetering?

Bekostiging, verantwoording en beloningen kunnen gunstige effecten hebben op de prestaties van leerlingen. Maar er zijn ook mogelijke negatieve bijwerkingen. Een externe prikkel met positieve effecten is het faciliteren van deskundigheidsbevordering, zoals de Lerarenbeurs en kennisdeling tussen scholen. Al met al lijken externe prikkels echter een beperkte invloed te hebben op kwaliteitsverbetering.
Lees het volledige antwoord op deze vraag die gesteld werd aan Kennisrotonde

donderdag 3 december 2020

Handreiking Stap voor stap naar schooleigen doelen

Hoe weet je of je het maximale uit je leerlingen hebt gehaald? En of het onderwijs op je school echt uitdagend is? In samenwerking met SPO Utrecht ontwikkelde de PO-Raad twee jaar geleden een handreiking die je helpt om eigen ambitieuze en realistische schoolnormen te bepalen met behulp van de referentieniveaus voor lezen, taalverzorging en rekenen. Deze handreiking is in oktober 2020 helemaal vernieuwd.
Open Handreiking Stap voor stap naar schooleigen doelen