Wanneer krijgen we weer les? : de opmerkelijke praktijk van gepersonaliseerd onderwijs

Paula van Manen
Schiedam : Scriptum, 2019. - 199 p.
ISBN 9789463191760
Gepersonaliseerd onderwijs heeft de toekomst, daar zijn veel schooldirecties in alle onderwijslagen (primair, voortgezet, mbo en hbo) van overtuigd. Leerlingen krijgen in dat gepersonaliseerde onderwijs de keuze op welke manier en in welk tempo ze werken aan hun leerdoelen. Maar het is een containerbegrip, dat op elke school anders vorm krijgt.
Paula van Manen geeft een uniek kijkje in de keuken van gepersonaliseerd onderwijs. Met veel vaart en humor beschrijft ze hoe de omvangrijke onderwijsvernieuwing op haar school (ROC) twee jaar geleden werd ingevoerd. Klassikale lessen maakten plaats voor het zelfstandig behalen van doelen, docenten werden leercoaches, lokalen werden leerpleinen.
De dagelijkse bordsessies, doelenboekjes, het geven van kleuren in plaats van cijfers, woordrapporten, inspiratiebijeenkomsten, benen-op-tafel-sessies… Alles passeert de revue in haar openhartige schets van deze hedendaagse onderwijspraktijk.
Na het lezen van dit boek dringen zich vragen op als: Heeft gepersonaliseerd onderwijs wérkelijk de toekomst? Zijn scholen wel voldoende toegerust om hier goed vorm aan te geven? En voor welke leerlingen is deze manier van leren geschikt?

Niet aanwezig in kenniscentrum. Prijs: € 17,50

Stappenplan keuzeproces leermiddelen in het primair en voortgezet onderwijs

Willem-Jan van Elk

Zoetermeer : Kennisnet, 2019. - 9 p.

Hulpmiddel voor scholen bij het inrichten van het keuzeproces van nieuwe (digitale) leermiddelen. Het stappenplan beschrijft de fases die scholen doorlopen bij het kiezen van nieuwe leermiddelen. Het keuzeproces als project kent verschillende fases:
- Voorbereiding: hierbij zal de schoolleiding of een vaksectie het keuzeproces initiëren en een selectieteam van leraren samenstellen. Vervolgens krijgt het selectieteam van de schoolleiding en het bestuur een opdracht en randvoorwaarden. Een belangrijke stap in de voorbereidingsfase is analyseren welke leermiddelen de school al in huis heeft en de huidige leermiddelen evalueren. Door de plus- en minpunten vast te stellen in het huidige leermiddel en input te vragen van collega's, krijgt het selectieteam een beter beeld van waar het nieuwe leermiddel aan moet voldoen.
- Oriëntatie: hierbij inventariseert het selectieteam de leermiddelen op de markt en doet het inspiratie op. Hieruit ontstaat een longlist met leermiddelen waaruit het team kan kiezen. Daarnaast bepaalt het selectieteam de criteria waaraan een nieuw leermiddel moet voldoen.
- Keuze: het team komt tot een onderbouwde keuze voor een nieuw leermiddel. Dit leermiddel voldoet aan de criteria van zowel de school als de leraren zelf. Het selectieteam onderbouwt de keuze en deelt die met collega’s en de schoolleiding.
- Invoering/Implementatie: alle leraren zijn betrokken bij de invoering. Een belangrijke stap in deze fase is analyseren wat het nieuwe leermiddel betekent voor de inrichting van de lessen.
- Evaluatie: evalueer samen op de school het keuzeproces en kom zo tot een efficiënte aanpak die aansluit bij de school.
Een belangrijk onderdeel van het keuzeproces voor leermiddelen is het gesprek met leveranciers. In het artikel worden enkele tips gegeven, zoals het om uitleg en toelichting vragen zodat helder is hoe het leermiddel werkt.
Open hier het document

Communicatie zonder frustratie in het onderwijs : versterk de relatie met je leerling, je collega en jezelf!

Ingrid van Essen
Tielt : LannooCampus, 2019. - 228 p.
ISBN 9789401464574
Luisteren we aandachtig genoeg om echt te begrijpen wat de ander zegt? Durven we te zeggen wat er echt toe doet? Begrijpen we waarom we steeds in ineffectieve patronen terechtkomen? Goede communicatie op school is een win-win situatie voor alle betrokkenen. Het is het fundament en het zijn de bouwstenen van betekenisvolle relaties. Dit boek wil leerkrachten helpen om zo effectief mogelijk te communiceren, namelijk door te kijken hoe een leerkracht professioneel kan blijven en in verbinding kan communiceren zonder dat de relatie tussen de leerkracht en zijn/haar leerlingen of collega's wordt aangetast.
Niet aanwezig in kenniscentrum. Het boek kost € 30,99

Opvoeding en onderwijs tussen geduld en ongeduld

Joop Berding
Apeldoorn : Garant, 2019. - 212 p.
ISBN 9789085750833
Is de deugd van het geduld uit de opvoeding en uit het onderwijs aan het verdwijnen? Vanuit deze vraag, waarin een zorg wordt verwoord, verkent Joop Berding de vele betekenissen van geduld en zijn tegenbeeld ongeduld. De taalkunde, de theologie en de filosofie bieden prikkelende inzichten. Ook de praktijk komt aan de orde én aan het woord, in verhalen over opvoeding en onderwijs en in diepte-interviews met ouders en leraren. Zij spreken openhartig over hun worsteling tussen geduld en ongeduld, tussen afwachten en ingrijpen, tussen verdragen en opstaan-tegen. De hectiek van alledag stelt het geduld soms danig op de proef, maar zonder dat gaat het niet.
Een open zoektocht naar wat geduld en ongeduld in onze steeds snellere tijd betekenen voor opvoeding en onderwijs.
Joop Berding is pedagoog. Hij werkte vele jaren in en rond het onderwijs, onder andere als onderwijzer, beleidsmedewerker, praktijkonderzoeker, hogeschooldocent en auteur. Eerder publiceerde hij een aantal boeken en artikelen over Korczak, Dewey en Arendt.
Niet aanwezig in kenniscentrum. Prijs: € 22,50

Effectieve feedback in het onderwijs

Jan Coppieters
Leuven ; Den Haag : Acco, 2019. - 246 p.
ISBN 9789463792677
Op een goed afgewogen manier vertelt de auteur over het belang van feedback in de lespraktijk. Hij maakt heel duidelijk dat zijn aanbevelingen mede zijn gebaseerd op het omvangrijke effectgrootte-onderzoek van John Hattie. Dat zegt niet alleen dat feedback een van de best werkende manieren is om leerlingen meer te laten leren, het laat ook zien welke aspecten van het leren dienen te worden benoemd en welke niet. Dit alles wordt praktisch ingevuld, bijvoorbeeld door aandacht te geven aan het formuleren van leerdoelen en succescriteria. Zaken die in het onderwijs actueel zijn, zoals formatief toetsen en zelfregulatie, komen op een natuurlijke manier aan bod. Belangrijk is dat dit alles niet kritiekloos gebeurt: waar andere publicaties soms een overdreven gunstige voorstelling geven van zaken als cijferloos lesgeven, is de toon hier eerder zakelijk. Met de vele verwijzingen naar wetenschappelijke publicaties en QR-codes die informatieve filmpjes oproepen, is dit een zeer goede gids voor docenten, zowel in het primair als secundair onderwijs, die feedback effectief willen inzetten in hun onderwijs.

Niet aanwezig in kenniscentrum. Prijs: € 29,90

De kracht van organisch leiderschap

Ronald van der Molen

Deventer : Vakmedianet, 2018. - 320 p.

ISBN 9789462762794

Boek over organisch leiderschap, een mensgerichte manier van leidinggeven. Organisch leiderschap is gericht op het aanwakkeren van leiderschap in medewerkers, het naar boven halen van het potentieel in mensen. Vaste afdelingen worden vervangen door autonome cellen of gelegenheidsteams die zich organiseren rondom klanten. Aan de hand van vijf fasen en tien grondbeginselen wordt uitgelegd wat medewerkers vandaag de dag nodig hebben om te floreren. Gewenst resultaat is  meer productiviteit, ondernemerschap, creativiteit, klanttevredenheid en winst. Met praktijkvoorbeelden van diverse organisaties.

Plek in kenniscentrum: Leiderschap 17690-MOLE

Minder veranderen, meer verbeteren : leiders met impact

Viviane Robinson
Rotterdam : Bazalt, 2019. - 116 p.
ISBN 9789461182760

Veranderingen in scholen leiden niet automatisch tot verbeteringen. In dit boek stelt de auteur een doel: het onderwijs en de leerresultaten verbeteren door minder te veranderen.
Veel schoolleiders geven leiding aan een verandering door een probleem waar te nemen, een oplossing te kiezen, en vervolgens een verandertraject te (laten) implementeren. De bypass-methode noemt Robinson dat. Robinson kiest liever voor de engagement-methode. Daarbij zijn de waarden en overtuigingen van de leraren het vertrekpunt. Schoolleiders ontwikkelen inzicht in de mogelijke weerstand tegen voorgestelde veranderingen en praten daar met leraren over. Samen beoordelen ze dan of het veranderplan tot verbetering kan leiden. Het draait dus niet om de invoering van veranderplannen, maar om de integratie ervan in de bestaande (complexe) werkpraktijk.
Er wordt antwoord gegeven op een aantal vragen:
- Hoe maak je duidelijk dat je niet tevreden bent met de huidige gang van zaken zonder mensen te ontmoedigen?
- Hoe leid je de zoektocht naar een betere aanpak als anderen een heel ander beeld hebben van wat ‘beter’ is?
- Hoe kom je er samen met je team achter of de voorgestelde alternatieven daadwerkelijk zullen leiden tot de gewenste verbetering? 

Niet aanwezig in kenniscentrum. Prijs: € 36,00