Samenwerking in beeld 2 : basisscholen, kinderopvang en kindcentra: de stand van het land 2019

Michiel van der Grinten, Marleen Kieft, Debbie Kooi
Utrecht : Oberon, 2019 . - 69 p. / 2 p.
Verslag van de uitkomsten van landelijk onderzoek (na een eerste meting in 2016) naar de samenwerking tussen basisscholen en kinderopvang, met specifieke aandacht voor de ontwikkeling van kindcentra. Tevens wordt er een beeld geschetst van de stand van het land anno 2019 en van de trends die in deze samenwerking zichtbaar worden.
Uit de resultaten komt naar voren dat vrijwel alle bassisscholen samenwerken met de kinderopvang. Vergeleken met 2016 zijn onderwijs en kinderopvang intensiever gaan samenwerken. Zo zorgt de samenwerking voor een betere onwikkeling van kinderen, kinderen gaan met meer plezier naar school, kinderen die zorg nodig hebben worden sneller geholpen, ouders kunnen arbeid en zorg gemakkelijker combineren en het zorgt voor meer duidelijkheid voor ouders over bij wie ze terecht kunnen. Voor de toekomst geldt dit dat er stoppen met samenwerken geen optie is. Andere toekomstplannen zijn:
- Uitbreiden met zorg: Degenen die plannen hebben om de samenwerking uit te bouwen met meer partijen denken daarbij in de eerste plaats aan samenwerking met de zorg. Zij streven naar een sterkere verbinding met jeugdhulp en zorgaanbieders.
- Naar een nieuwe entiteit: Op de lange termijn wil bijna de helft van de bestuurders de eigen organisatie laten opgaan in een nieuwe entiteit en toewerken naar een integrale organisatie voor onderwijs en kinderopvang, bijvoorbeeld in de vorm van een kindcentrum.
Open het Rapport met Factsheet 

School en thuis : succesfactoren voor het verbinden van twee leefwerelden

Mariëtte Lusse
Huizen : Pica, 2019. - 120 p.
ISBN 9789492525710
Leerlingen gedijen erbij als de leefwerelden van thuis, school en buurt elkaar overlappen. Het is echter niet altijd eenvoudig om de verschillende leefwerelden op elkaar af te stemmen. Het belang van het verbinden van deze leefwerelden en de invloed van sociaal-economische achtergrond, armoede en migratie hierop worden in dit boek onderbouwd. Daarnaast biedt het praktische handvatten om met ouders in contact te komen en te blijven. Het geeft tips voor het faciliteren van ouders, zodat zij hun kinderen daadwerkelijk kunnen ondersteunen bij het leren en het maken van schoolloopbaankeuzes. Het boek benoemt succesfactoren om – juist ook als verschillen groot zijn – met ouders samen te werken aan het toekomstperspectief van alle leerlingen. Om de bredere context waarin scholen en ouders samenwerken beter te begrijpen, plaatst Iliass el Hadioui in zijn inleiding op dit boek de worsteling van de scholen met het omgaan met diversiteit in een stadssociologisch perspectief.
Annette Diender schreef de portretten na elk hoofdstuk. Hierin vertellen scholen, bijvoorbeeld in Rotterdam, Groningen en Almere, hoe zij de samenwerking met ouders vormgeven en welke positieve effecten dit heeft.
Prijs: € 17,50

Lesson study : kijken naar leerlingen : een professionaliseringsaanpak voor het basisonderwijs

Ina Cijvat, Marianne Espeldoorn-Finke
Huizen : Pica, 2019. - 144 p.
ISBN 9789492525772
Onderzoek toont aan dat leraren het meest leren in de praktijk en van elkaar. Lesson Study is daar bij uitstek voor bedoeld. Het is een cyclisch proces: een kleine groep leraren ontwerpt gezamenlijk een les, die door een van hen wordt gegeven. De anderen observeren en achteraf wordt gezamenlijk besproken wat goed ging en wat beter kan; de les wordt vervolgens geoptimaliseerd.
De opbrengst is niet alleen een betere les; ook is er vaak sprake van een verbeterde samenwerking en een professionele dialoog. De werkwijze komt dus zowel de leerlingen als de leraren ten goede.
Dit boek bestaat uit drie delen: weten, doen en kunnen. Nadat een algemeen theoretisch kader is neergezet, wordt al snel de stap naar het doen gemaakt. Aan de hand van praktijkvoorbeelden worden de fases van de cyclus behandeld. Ervaren, toepassen en leren zijn hierbij sleutelwoorden.
In deel drie komen de benodigde vaardigheden aan bod: een onderzoekende houding, het leren van leerlingen zichtbaar maken en begrijpen. De rode draad is het kijken naar leerlingen en van hen leren.
Niet aanwezig in het Kenniscentrum. Prijs: € 22,95

Hoe inspectieproof zijn scholen?

Analyse van de uitkomsten van de door 200 scholen ingevulde QuickScan (van CED-Groep) waarmee scholen een beeld krijgen hoe inspectieproof zij zijn. Wilma Peulen, senior-adviseur bij de CED-Groep, is verrast over de eerste uitkomsten.
Open de pagina met het artikel 'Hoe inspectieproof zijn scholen' en de quickscan

Met andere ogen : denken en doen in praktijkgestuurd onderzoek

Jan Willem Veerman, Lex Hendriks, Hans van Huijgevoort, Anita Blonk en Thieu Dollevoet
's-Hertogenbosch : Gompel en Svacina, 2019. - 269 p.
ISBN 9789463711449
Praktijkgestuurd onderzoek helpt het werk in de praktijk van jeugdzorg en onderwijs te verbeteren, beter te onderbouwen en beter te verantwoorden. Dit boek geeft hiervoor een denk- en doekader. Via het doorlopen van een praktijkonderzoekscyclus wordt kennis gemaakt met de methodologische richtlijnen voor het conceptualiseren, inrichten en uitvoeren van onderzoek. Door bij het toepassen van deze richtlijnen rekening te houden met de eigen wensen en (on)mogelijkheden én die van de praktijkcontext, krijgt de lezer houvast om het eigen onderzoek een passende vorm te geven, die ‘goed genoeg’ is voor het verkrijgen van wetenschappelijk verantwoorde en praktisch relevante kennis. Deze interactie tussen de onderzoekcyclus, de persoon van de onderzoeker en de praktijkcontext is het centrale thema van het boek en maakt het onderscheidend.
Prijs: € 27,00

Naar onderwijs in blauw : aan de vanzelfsprekendheden voorbij

Dolf van den Berg
's-Hertogenbosch : Gompel & Svacina
ISBN 9789463711111
We zijn verknocht aan de leerstofjaarklas. Daaromheen is ons hele collectieve onderwijsbolwerk en onze identiteit opgebouwd. In dit systeem zijn kinderen of leerlingen kwetsbaar voor stigmatisering en buitensluiting. Dit is tegen de mensenrechten, inhumaan en discriminerend.
Het onderwijs zit vol met vanzelfsprekendheden, zoals de leerstofjaarklas. Om daaraan te ontkomen schreef Dolf van den Berg Naar onderwijs in blauw, bedoeld om uit te dagen en te confronteren, maar ook om hoop en verlangen uit te drukken.
Verscheidenheid is essentieel voor onze evolutie. Kinderen of leerlingen zijn niet gelijk, zij leren niet gelijk en zij leven niet gelijk. Erkenning van die verscheidenheid is de basis voor de ontwikkeling van elk kind of elke leerling. Naast die erkenning is in het onderwijs verticaliteit in programmaopbouw ook van groot belang.
Iedere leerling verdient een eerlijke en rechtvaardige onderwijsplek. We praten niet meer over ‘sterkere’ of ‘zwakkere’ leerlingen, niet meer over achterstanden, niet meer over vooruit zijn, niet meer over zwakbegaafd of hoogbegaafd. Ook niet over gepersonaliseerd onderwijs, maar wel over ontwikkelingsgericht onderwijs in een blijvende dialoog.
Prijs: € 24,00

Eensgezind leiding geven : sturen in onderwijsorganisaties vanuit een gedeelde visie

Kees Vreugdenhil, Simon Ettekoven
Meppel : Ten Brink Uitgevers, 2019. - 120 p.
ISBN 9789077866511
Bespreking van het principe 'eensgezind leidinggeven'. Hiermee wordt bedoeld dat er een eenheid wat betreft leidinggeven moet zijn. Het leren en de ontwikkeling van iedereen in de onderwijsorganisatie, van leerlingen tot bestuurders, is hierin de leidraad. Dit is gebaseerd op het gedachtegoed van Alex van Emst. In hoofdstuk 1 wordt beschreven waarom eenheid van leiding geven een belangrijk principe is voor onderwijsorganisaties. In hoofdstuk 2 wordt missie, visie en strategie aan elkaar gekoppeld: wat drijft de organisatie? Wat vormt haar beeld van goed en toekomstgericht onderwijs? Hoe bereik je dat met eensgezind leidinggeven? Welke kenmerken bepalen een professionele cultuur? In hoofdstuk 3 wordt uitgewerkt welk leiderschap bij voorgaande bedoeling past. Daarin worden ook de verschillende functies van managen en leidinggeven behandeld. In hoofdstuk 4 wordt ingegaan op de mogelijkheden en valkuilen van veranderingsprocessen om eensgezind leiding geven te realiseren in de hele onderwijsorganisatie.
Plek in kenniscentrum: Leiderschap 13130-VREU