Werken aan kwaliteit: is de cirkel rond?

Hoe werken scholen aan kwaliteitsverbetering? Aan welke thema’s werken ze en welke rol speelt hun leerlingpopulatie bij de keuze? Vragen die inspecteurs stelden voor het onderzoek ‘Kwaliteitsverbetering en de leerlingpopulatie’. Ze vertellen wat ze hoorden.
Open Werken aan kwaliteit: is de cirkel rond?

De plaag van slechte, gretig aangehangen onderwijsideeën

Kanttekeningen van Aleid Truijens - in een artikel in de Volkskrant van 20 september 2021 - over de grote bestuurlijke, inhoudelijke en financiële vrijheid van schoolleiders terwijl de kwaliteit van het onderwijs gestaag keldert - en ‘scholen’ falen - en het ministerie van Onderwijs dit laat gebeuren. Als voorbeeld van inhoudelijk falen noemt ze de volgens Scheerens en Kirschner in hun Zwartboek over de last van slechte ideeën in het funderend onderwijs in eigen woorden samen: "het romantische geloof in onderwijsmethoden als gepersonaliseerd en ontdekkend leren; de aversie tegen kennis en kennisverwerving; het geklets over 21ste-eeuwse vaardigheden en soft skills, het leidend verklaren van wensen van leerlingen, en de lage verwachtingen en lage schooladviezen bij kinderen uit lage sociale milieus."
Open De plaag van slechte, gretig aangehangen onderwijsideeën

Essenties van verandermanagement : een kleine canon van veranderkundige benaderingen

Marco de Witte, Maurits Jan Vink, Marlieke van Grinsven e.a.
Amsterdam : Boom, 2021. - 576 p.
ISBN 9789024439799
Overzichtswerk in de veranderkunde dat door de auteurs van verschillende benaderingen zelf is geschreven. Een hedendaagse schets van het veranderkundig landschap met recente ontwikkelingen, fundamentele kernvragen en hoofdbrekende spanningen en paradoxen in de veranderpraktijk.
De vier delen schetsen:
1. de geschiedenis en hooflijnen van de veranderkunde,
2. benaderingen die zich richten op het veranderidee,
3. benaderingen die de brug slaan tussen het veranderidee en de lokale werkpraktijk en tenslotte
4. het leidinggeven aan verandering en de leiderschapsopgave van de veranderaar.
Het boek is niet aanwezig in het kenniscentrum en kost € 49,90

Arbeidsmarktanalyse primair onderwijs 2021

Deborah van den Berg, Devorah van den Berg, Simon Cornel
Den Haag : Arbeidsmarktplatform PO, september 2021. - 94 p.
Analyse van de arbeidsmarkt in het primair onderwijs anno 2021, waarbij de huidige en toekomstige ontwikkelingen op de arbeidsmarkt in het primair onderwijs in kaart worden gebracht. Daarin komt ook de invloed van demografische, economische, politieke en technologische ontwikkelingen aan bod. De instroom van nieuwe studenten op de pabo is de afgelopen jaren explosief gegroeid. Kozen in 2016 nog zo’n 4.220 studenten voor deze opleiding, in 2020 is dit aantal gestegen tot ongeveer 6.850 studenten, een toename van ruim 62 procent. ‘Alternatieve’ routes naar het leraarschap winnen aan populariteit: het aantal studenten dat kiest voor een deeltijdopleiding of duale opleiding stijgt aanzienlijk. Ook is een forse stijging van het aantal zij-instromers in het beroep te zien. Het aantal directieleden, waaronder schoolleiders, is de afgelopen vijf jaar met 6 procent gedaald. Meer dan 20 procent van vacatures voor directieleden blijkt moeilijk vervulbaar. Ook het lerarentekort groeit omdat een grote groep leraren de sector verlaat door pensionering, terwijl het aantal leerlingen de komende jaren maar langzaam zal dalen. Het aantal leerlingen zal in sommige gemeenten juist toenemen. Het regionale karakter van de arbeidsmarkt is duidelijk terug te zien wanneer gekeken wordt naar de regionale tekorten. De grootste tekorten worden, in absolute zin, verwacht in de arbeidsmarktregio Noord-Holland. Ook de mobiliteit van leraren kent een regionaal component: met name de relatief grote uitstroom van leraren uit de G5 (Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Utrecht en Almere) naar andere gemeenten valt op.
Open Arbeidsmarktanalyse primair onderwijs 2021

'Kennis van onderzoek is belangrijk'

Ronald Buijtelaar
In: JSW. - jrg. 106 (2021-2022) ; p. 40-43
Mireille Smits en Hannah Bijlsma zijn beiden basisschoolleerkracht en combineren hun werk voor de klas met promotieonderzoek. Smits volgde na de pabo een masteropleiding aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. Het afgelopen jaar verwierf ze een promotiebeurs voor leerkrachten, waarmee zij de rol van spel bij het jonge kind gaat onderzoeken. Bijlsma volgde de universitaire pabo aan de Rijksuniversiteit Groningen en rondde daarna een master Onderwijskunde en een Research Master af. Dit jaar hoopt zij met onderzoek naar ‘De validiteit en impact van leerlingpercepties van leskwaliteit’ te promoveren. Eerder was Bijlsma onder meer oprichter en voorzitter van de Beroepsvereniging Academici Basisonderwijs (BAB). Vanaf dit schooljaar staat ze nog één dag per week voor groep 3. De overige dagen werkt ze voor de Inspectie van het Onderwijs, waar ze zich deels met onderzoek en deels met toezicht bezighoudt. Hun gemeenschappelijke deler: ze verbinden de onderwijspraktijk met onderwijsonderzoek.
Open 'Kennis van onderzoek is belangrijk' als abonnee van JSW

Beter netwerken als leraar: wie je kent, bepaalt wat je weet

Leraren en directeurs scholen zich inhoudelijk bij, maar netwerken nauwelijks. Experten Piet Van den Bossche en Sara Van Waes (UAntwerpen) formuleren 8 inzichten voor sterke relaties én meer kennis in je team.
Open Beter netwerken als leraar: wie je kent, bepaalt wat je weet

Visual thinking strategies : met kunst het leren op school verdiepen

Philip Yenawine
Amsterdam : SWP, 2021. - 200 p.
ISBN 9789088509759
Nieuwe visies zoals ontdekkend en onderzoekend leren of ontwikkelingsgericht onderwijs vragen om een nieuwe invulling van de rol van de leraar. Hoe geef je les in kritisch denken en activeer je je leerlingen? Visual Thinking Strategies (VTS) is een methode die wil helpen om gestalte te geven aan deze nieuwe pedagogisch-didactische visies. VTS is een leermethode die bestaat uit geleide groepsgesprekken over kunstwerken. Doel is dat leerlingen, aan de hand van open vragen, hun vaardigheden, zoals waarnemen, luisteren, kritisch denken en (beeld)geletterdheid vergroten. De gespreksleider draagt geen kennis over, maar faciliteert het gesprek volgens een vast patroon. Het initiatief ligt bij de leerlingen, terwijl de leraar de regie heeft. Visual Thinking Strategies is een vertaling van het standaardwerk over VTS van Philip Yenawine, de Amerikaanse grondlegger en voormalig hoofd educatie van het Museum of Modern Art in New York. Dit boek geeft inzicht in de methode, het ontstaan en de toepassingen in het onderwijs. Aan de hand van praktijkvoorbeelden geeft hij inzicht in de werking van VTS.
Niet aanwezig in kenniscentrum. Het boek kost 32,50.