Lesson study [Special van Didactief]

Bij het januari/februarinummer van 2019 zat een special over Lesson Study.
Sinds Nederland circa tien jaar geleden LS ontdekte, groeit het aantal scholen dat deze vorm van teamleren inzet. Bij LS zoek je met enkele collega’s oplossingen voor gezamenlijk ervaren ‘leerproblemen’ van leerlingen. Fijne bijkomstigheid is dat het team geen lange en kostbare cursus hoeft te volgen. Je kunt er met collega’s en met hulp van een begeleider direct mee aan de slag.

Inhoudsopgave special:

• Leer van je leerlingen
  ‘Ken je je leerlingen wel echt zo goed als je denkt?’ Voorwoord van Siebrich de Vries en Sui Lin Goei, onderzoekers bij het Consortium Lesson Study NL.
• Een nieuw paar ogen
  Peter Dudley introduceerde Lesson Study in Engeland en reist sindsdien de wereld over om deze succesvolle vorm van teamleren gemeengoed te maken.
• Welkom bij de lab-les
  Lesson Study is sinds vorig jaar een vast onderdeel in de professionaliseringsaanpak van de Amsterdamse Alan Turingschool. De leraren zijn enthousiast. ‘Hoe vaak krijg je nou de kans om het wel en wee van één leerling te bestuderen?’
  
• Dieper de praktijk in
  Niet alleen scholen, ook diverse lerarenopleidingen hebben Lesson Study omarmd. ‘Studenten geven aan dat het ruiken aan de praktijk met behulp van Lesson Study verder gaat dan bij een stage,’ vertelt hoogleraar Wouter van Joolingen.
• 'Er zit veel psychologie en sociologie achter'
  Voor orthopedagoog Jorien van Dort (27), werkzaam op de prof. Dr. Gunningschool VSO in Haarlem, was Lesson Study een eyeopener. Zij volgt nu zelf de opleiding tot Lesson Study-procesbegeleider.
• Onthaast professionaliseren
  Alle vestigingen van de Christelijke Scholengemeenschap Groningen (CSG) zijn dit jaar met Lesson Study gaan werken. Wat zijn de ervaringen?
• Werken met Lesson Study geeft zelfvertrouwen
  Tijmen Schipper doet onderzoek naar welke voorwaarden Lesson Study tot een succes maken. Zoals een open houding van de leraar, een school die meewerkt en – last but not least – een goede procesbegeleider.
• 3 x innovatieve toepassingen met Lesson Study
  Hoe kun je Lesson Study toepassen in de praktijk? Drie innovatieve ideeën om inspiratie uit te halen.
  
• Nederland het toneel voor WALS 2019
  Dit jaar organiseert Lesson Study NL voor de vierde keer de jaarlijkse conferentie over Lesson Study, onder de naam Holland Dag. Het is elk jaar een druk bezocht evenement, maar de komende editie belooft wel heel bijzonder te worden.
• In het hart van de special vond je deze poster, geïllustreerd door Remco Schoppert  Ga naar de pagina met de downloads van de hele special, losse artikelen en de poster 

Onderzoek: Hoe kunnen we het leiderschap van leraren versterken?

Die vraag stond centraal in het onderzoek van lector Marco Snoek (HvA). De conclusie uit zijn onderzoek is dat er in onderzoek, praktijk en ondersteuning vooral aandacht is voor individuele en formele vormen van (role based) teacher leadership. Dit past bij bestaande hiërarchische leiderschapsparadigma’s. Open Hoe kunnen we het leiderschap van leraren versterken?  

Samen werken en samen leren in een professionele leergemeenschap: focus op het leren van leerlingen

De ontwikkeling naar een professionele leergemeenschap is visie op hoe je samen onderwijs wilt realiseren en hoe je samen wil onderzoeken, leren en ontwikkelen. Samen professionaliseren dus. Artikel van Myriam Lieskamp op wij-leren.nl
Open Samen werken en samen leren in een professionele leergemeenschap

De Nieuwe Meso (maart 2019)

Thema Autonomie en sturing over de grenzen
Inhoudsopgave Magazine:
• Over het ontwikkelen van burgerschap in het onderwijs - Bram Eidhof
• Leesbevordering in het mbo - Kees Broekhof en Tessa van Velzen
• Geluk is niet maakbaar, maar je kan er wel wat aan doen - Wim Oolbekkink en Chris de Bruin
• De leraar en zijn beroep - Gerritjan van Luin en Pieter Leenheer
• Hoe Het Alternatief het speelveld veranderde - René Kneyber en Jan van de Ven

Inhoudsopgave Focus op:
• Introductie - Zoeken naar evenwicht tussen controle en autonomie - Pieter leenheer
• Autonomie van scholen in Nederland - Roger Standaert
• Wat kunnen we van Zweden leren? - Anneke Westerhuis
• Geprangd tussen privatisering en centralisering - Rudi Schollaert
• De illusie van accountability - Roger Standaert
• Minder staat en meer autonomie - Marei John-Ohnesorg en Nicole Castillo  
Plek in kenniscentrum: Office365 Team Kenniscentrum

Handreiking ouderraadpleging

Scholen zijn in een aantal gevallen wettelijk verplicht de ouders te raadplegen, onder meer bij fusie of sluiting van de school, de verandering van de grondslag, de regeling van de voor- en naschoolse opvang en de wijziging van de onderwijstijd in het primair onderwijs. De Wet medezeggenschap op scholen (Wms) schrijft niet voor hoe de raadpleging plaats moet vinden en wie verantwoordelijk is voor de uitvoering. De handreiking Ouderraadpleging biedt medezeggenschapsraden en bestuurders/directeuren een aantal praktische handvatten.

Downloaden
• Handreiking ouderraadpleging (pdf)
• Bijlage: voorbeeld-enquête Schooltijden De Wissel (pdf)
• Handleiding digitaal MR-panel (pdf)

Het versterken van leerkracht self-efficacy

Artikel van Marjolein Zee in Basisschoolmanagement nr. 2 (maart 2019) over de rol van de schoolleider bij het versterken van leerkracht self-efficacy. Dat is de mate waarin leerkrachten zich in staat voelen verschillende taken die onder lesgeven vallen doelmatig uit te voeren. Deze doelmatigheidsgevoelens dragen bij aan het welzijn van de leerkracht, verhogen de kwaliteit van het onderwijs en hebben positieve effecten op schoolse aanpassing van leerlingen. Schoolleiders spelen een belangrijke rol in het versterken van het gevoel van self-efficacy van hun leerkrachten.

Leidinggeven aan onderwijsinnovatie met ict : sturen op beweging

Marije Kral, Anne-Marieke van Loon, Pierre Gorissen
Huizen : Uitgeverij Pica, 2019 . - 120 p.
ISBN 9789492525604
Bespreking - voor schoolleiders - van handvatten om leraren mee te nemen, te inspireren en ondersteunen in het proces op school om te komen tot innovatie in het onderwijs met ict. Het is een complexe innovatie die vraagt om transformatief leiderschap.
In het boek staan vragen centraal als: Hoe kan de scholleider zorgen dat de onderwijsorganisatie meebeweegt? Hoe ziet het onderwijs er dan uit? En wat vraagt het van leerlingen, leraren en de organisatie?
Plek in kenniscentrum: Ict in het onderwijs 13130-KRAL